Γ. Στιβαχτής: Παγκόσμια Ημέρα Υγείας – Ο ρόλος της Τοπικής Αυτοδιοίκησης από τη Διαχείριση στην Ευθύνη

Η σημερινή ημέρα, 7 Απριλίου, έχει καθιερωθεί ως Παγκόσμια Ημέρα Υγείας και αποτελεί μια ισχυρή υπενθύμιση ότι η υγεία δεν είναι δεδομένη, αλλά ένα πολύτιμο κοινωνικό αγαθό που απαιτεί διαρκή φροντίδα, σχεδιασμό και πολιτική βούληση.

Γράφει ο Γιώργος Στιβαχτής*

Σε μια εποχή όπου οι προκλήσεις στον τομέα της υγείας πολλαπλασιάζονται και οι κοινωνικές ανισότητες διευρύνονται, καθίσταται σαφές ότι η υγεία δεν μπορεί να αποτελεί αποκλειστική ευθύνη του κεντρικού κράτους.

Η Τοπική Αυτοδιοίκηση καλείται να αναλάβει έναν πιο ενεργό, ουσιαστικό και στρατηγικό ρόλο, μεταβαίνοντας από τη λογική της διαχείρισης στη λογική της ευθύνης.

Η υγεία δεν είναι απλώς η απουσία ασθένειας. Είναι άμεσα συνδεδεμένη με την ποιότητα ζωής, την καθημερινότητα, το περιβάλλον, την κοινωνική συνοχή. Και ακριβώς επειδή διαμορφώνεται σε τοπικό επίπεδο, εκεί όπου ζει και δρα ο πολίτης, ο ρόλος των Δήμων καθίσταται καθοριστικός.

Η Τοπική Αυτοδιοίκηση οφείλει να επενδύσει στην πρόληψη. Να σχεδιάσει και να υλοποιήσει δράσεις που δεν θα περιορίζονται στην αντιμετώπιση προβλημάτων, αλλά θα στοχεύουν στη διατήρηση και ενίσχυση της υγείας των πολιτών. Προγράμματα προσυμπτωματικού ελέγχου, ενημερωτικές καμπάνιες, δράσεις στα σχολεία και στις τοπικές κοινότητες μπορούν να δημιουργήσουν μια νέα κουλτούρα υγείας, με επίκεντρο τον ενημερωμένο και ενεργό πολίτη.

Παράλληλα, η Τοπική Αυτοδιοίκηση έχει την ευθύνη να μειώσει τις ανισότητες στην υγεία. Μέσα από κοινωνικές δομές και στοχευμένες παρεμβάσεις, μπορεί να διασφαλίσει ότι κανένας πολίτης δεν θα μένει πίσω. Η στήριξη των ευάλωτων ομάδων, η ενίσχυση της πρόσβασης σε υπηρεσίες υγείας και κοινωνικής φροντίδας και η δημιουργία δικτύων αλληλεγγύης αποτελούν βασικούς άξονες μιας σύγχρονης κοινωνικής πολιτικής.

Ιδιαίτερη βαρύτητα πρέπει να δοθεί και στην ψυχική υγεία. Σε μια κοινωνία που δοκιμάζεται από πιέσεις, ανασφάλεια και κοινωνική απομόνωση, ο Δήμος μπορεί να λειτουργήσει ως πυλώνας στήριξης, αναπτύσσοντας δομές και δράσεις που ενισχύουν την ψυχοκοινωνική ευημερία και προλαμβάνουν φαινόμενα αποκλεισμού.

Ταυτόχρονα, δεν μπορούμε να αγνοήσουμε τη στενή σχέση μεταξύ υγείας και περιβάλλοντος. Η ποιότητα του αέρα, οι ελεύθεροι χώροι, η καθαριότητα, η αστική κινητικότητα δεν είναι απλώς ζητήματα καθημερινότητας, αλλά καθοριστικοί παράγοντες υγείας. Η Τοπική Αυτοδιοίκηση έχει τη δύναμη να διαμορφώσει ένα περιβάλλον που προάγει την υγεία και βελτιώνει τη ζωή των πολιτών.

Ωστόσο, για να επιτευχθούν όλα τα παραπάνω, απαιτείται κάτι περισσότερο από καλές προθέσεις. Απαιτείται στρατηγικός σχεδιασμός, συνεργασία με φορείς υγείας, αξιοποίηση δεδομένων και πόρων, καθώς και μια νέα αντίληψη διοίκησης που βλέπει τον Δήμο όχι ως απλό διαχειριστή, αλλά ως ενεργό παραγωγό πολιτικών υγείας.

Η Τοπική Αυτοδιοίκηση δεν αντικαθιστά το εθνικό σύστημα υγείας. Το συμπληρώνει, το ενισχύει και, κυρίως, το φέρνει πιο κοντά στον πολίτη. Σε αυτό το νέο πλαίσιο, ο ρόλος της δεν είναι περιφερειακός, αλλά κεντρικός.

Η Παγκόσμια Ημέρα Υγείας δεν είναι απλώς μια συμβολική ημέρα. Είναι μια ευκαιρία ευθύνης. Να επαναπροσδιορίσουμε τις προτεραιότητές μας, να επενδύσουμε στην πρόληψη και να ενισχύσουμε πολιτικές που διασφαλίζουν υγεία για όλους, χωρίς αποκλεισμούς.

Η επένδυση στην υγεία σε τοπικό επίπεδο δεν είναι πολυτέλεια. Είναι προϋπόθεση για κοινωνική συνοχή, βιώσιμη ανάπτυξη και ουσιαστική βελτίωση της ποιότητας ζωής. Και αυτή η επένδυση ξεκινά από τους Δήμους.

^{*Αντιδήμαρχος Κοινωνικής Μέριμνας Συνοχής & Εθελοντισμού Δήμου Λυκόβρυσης – Πεύκης.}