Χρ. Πένητας: Πώς η COVID-19 μας επιβάλλει την εφαρμογή της «Έξυπνης Πόλης»
Print Friendly, PDF & Email
Γνώμες

Χρ. Πένητας: Πώς η COVID-19 μας επιβάλλει την εφαρμογή της «Έξυπνης Πόλης»

Είναι περισσότερο από 8 μήνες τώρα που ζούμε περιορισμένοι από την Covid-19. Και όσο και αν υπάρχουν πολλά, σημαντικά και επείγοντα ζητήματα προς αντιμετώπιση, τώρα είναι που επίσης πρέπει να δούμε την Ψηφιακή και Έξυπνη Πόλη με όσο μεγαλύτερη σοβαρότητα γίνεται. Δεν είναι λίγοι οι δήμοι που αυτή την εποχή εκσυγχρονίζονται ταχύτατα και παρουσιάζουν διαρκώς νέες εφαρμογές και διευκολύνσεις στους δημότες τους.

Γράφει ο Χρήστος Πένητας*

Αλλά ας ξεκινήσουμε από το τι είναι πραγματικά η Ψηφιακή και η Έξυπνη Πόλη. Στους περισσότερους από εμάς θα έλθουν στο νου εντυπωσιακές εικόνες με λεωφορεία χωρίς οδηγούς και καλοσχεδιασμένες εφαρμογές στο κινητό, αλλά στην πραγματικότητα ο πυρήνας της είναι κάπως πιο πεζός και σήμερα, όπως είπαμε, πολύ περισσότερο σημαντικός. Η ηλεκτρονική ανάπτυξη της Πόλης δεν είναι πολυτέλεια και ούτε μπορεί να υλοποιηθεί χωρίς σχέδιο, με πρόχειρες πυροσβεστικές λύσεις που έχουν τον χαρακτήρα του επείγοντος.

Ο ορισμός της Έξυπνης Πόλης την περιγράφει ως χρήση της τεχνολογίας με σκοπό τη βελτίωση της ζωής του δημότη και αυτό μπορεί να χωρισθεί στις ακόλουθες κατηγορίες εφαρμογών:

  • Παροχή ατομικών ηλεκτρονικών υπηρεσιών στους δημότες, όπως για παράδειγμα παροχή πιστοποιητικών, αυτόματη δήλωση προβλημάτων και αιτημάτων.
  • Ψηφιοποίηση της λειτουργίας του Δήμου με στόχους την κεντρική παρακολούθηση, τη διαφάνεια, τη χρήση συστημικών δικλίδων ασφαλείας, τη βελτιστοποίηση της αξιοποίησης των διαθέσιμων πόρων, την ελαχιστοποίηση του κόστους και εν τέλει την άνοδο της αποτελεσματικότητας.
  • Κεντρική παρακολούθηση μετρικών (KPIs, KQIs), με σκοπό την αξιοποίησή τους προς όφελος του δημότη.
  • Παροχή ηλεκτρονικών εργαλείων όπως τα δημοψηφίσματα ή τις διαβουλεύσεις, με βασικό στόχο τη συμμετοχή του δημότη στην λειτουργία του Δήμου.

Η Ψηφιακή και Έξυπνη Πόλη είναι κάτι περισσότερο από την πολύ γνωστή πρώτη κατηγορία, την παροχή ατομικών ηλεκτρονικών υπηρεσιών (τις οποίες ο μέσος δημότης δεν θα χρησιμοποιήσει περισσότερες από μία ή δύο φορές τον χρόνο) ή τη διαμόρφωση μια εντελώς χειρόγραφης διαδικασίας λίγο ηλεκτρονικά, μέσω email, (όπου και πάλι τα περισσότερα σημεία της διαδικασίας θα εκτελεστούν από τον άνθρωπο).

Ένα απλό ψάξιμο στο internet με τις λέξεις «Δήμος, Διαβούλευση» την 1/10/2020 επέστρεψε 2.180.000 αποτελέσματα. Στις πρώτες 5 σελίδες (50 αποτελέσματα) μετρήσαμε 40 διαφορετικούς Δήμους ενώ –για να έχουμε μια ιδέα- οι 6 πρώτες εγγραφές έδωσαν την παρακάτω εικόνα:

  • Δήμος Βισαλτίας (Νιγρίτα), 2020, Επιχειρησιακό Πρόγραμμα Δήμου για τα έτη 2021-2024 σε ανοιχτή Διαβούλευση, Ύπαρξη Επιτροπής Ποιότητας Ζωής.
  • Δήμος Αμαρουσίου, 2009-2017, Πλήθος Διαβουλεύσεων που αφορούν κυκλοφοριακές μελέτες, μονοδρομήσεις οδών, ελεγχόμενη στάθμευση και άλλα. Επιτροπή Διαβούλευσης που περιλαμβάνει όλους τους πολιτιστικούς και εξωραϊστικούς συλλόγους της περιοχής, Ύπαρξη Επιτροπής Ποιότητας Ζωής.
  • Δήμος Δεσκάτης, 2020, Επιχειρησιακό Πρόγραμμα Δήμου για τα έτη 2021-2024 σε ανοιχτή Διαβούλευση.
  • Δήμος Θεσσαλονίκης, 2017, Δημόσια διαβούλευση για τη βελτίωση ηλεκτρονικών υπηρεσιών.
  • Δήμος Ναυπακτίας, 2020 Οι αναπλάσεις-αναδείξεις των πλατειών Τζαβελλαίων και Κεφαλοβρύσου σε ανοιχτή διαβούλευση.
  • Δήμος Θέρμης, 2020, Το Τεχνικό Πρόγραμμα του Δήμου του έτους 2021 σε ανοιχτή διαβούλευση.

Κάποιες από τις Διαβουλεύσεις έγιναν μέσω αυτοματοποιημένων ηλεκτρονικών πλατφορμών. Κάποιες μέσω συγκέντρωσης ερωτηματολογίων. Κάποιες έγιναν μέσω Επιτροπών και κάποιες απευθύνθηκαν σε όποιον δημότη θα ήθελε να συμμετάσχει. Εννοείται ότι η διαβούλευση δεν είναι κατ’ ανάγκη ηλεκτρονική. Εδώ όμως βάζει αξία στην Πόλη η τεχνολογία. Πέρα από την ευκολία στον χρήστη και την ευχρηστία στη συνολική οργάνωση, είναι επίσης πολύ ευκολότερο να επεξεργαστείς αποτελεσματικά τα δεδομένα και τελικά να καταλάβεις τι πραγματικά πιστεύουν οι άνθρωποι ότι έχει ανάγκη η Πόλη.

Και όχι, η ηλεκτρονική διαβούλευση δεν είναι αυτοσκοπός, ούτε ένα απλό επικοινωνιακό πυροτέχνημα, χρειάζεται πολύ δουλειά και αγώνα για να αποδώσει, συνέπεια και προσεκτικό σχεδιασμό σε βάθος χρόνου και αλλαγή νοοτροπίας. Ούτε υποκαθιστά την άποψη των ειδικών (πολεοδόμων, αρχιτεκτόνων, τεχνικών υπηρεσιών). Αντίθετα, πρέπει να χρησιμοποιείται συμπληρωματικά, συνθέτοντας, και όχι ανταγωνιστικά.

Ας δούμε λίγο πιο αναλυτικά δύο από τις περιπτώσεις της Αγίας Παρασκευής, την ανάπλαση των Πευκακίων και την ανάπλαση της πλατείας του Αγίου Ιωάννη. Σήμερα και οι δύο αναπλάσεις είναι παγωμένες. Το σχέδιο δε υλοποίησης που έχει επιλεγεί να εφαρμοστεί ήλθε χωρίς καμία διαβούλευση, ως απλά μια έτοιμη μελέτη από την εκάστοτε δημοτική αρχή. Οι δημότες, δηλαδή, δεν ενεπλάκησαν πριν τη μελέτη, αλλά κλήθηκαν μόνο οι δημοτικές παρατάξεις να επικυρώσουν ένα συγκεκριμένο σχέδιο.

Μια διαφορετική προσέγγιση θα μπορούσε να είναι η εξής:

  • Ο Δήμος προγραμματίζει σε βάθος χρόνου τι θέλει να υλοποιήσει, εκπονεί στρατηγικό σχέδιο και εξασφαλίζει χρηματοδότηση.
  • Μπαίνει σε ανοιχτή διαβούλευση η βασική χρήση του χώρου, π.χ. τι φυσιογνωμία θέλουμε στα Πευκάκια; Θέλουμε μεγάλο αθλητικό Κέντρο; Θέλουμε ήπια χρήση με μονοπάτια περιπάτου; Πάρκο για κατοικίδια; Αναψυκτήριο;
  • Ο Δήμος δεν παρέχει απλώς ένα ερωτηματολόγιο στους δημότες. Έχει επεξεργαστεί τις διαθέσιμες χρήσεις από πριν, αξιοποιώντας μετρικά και εντάσσοντας τις συνολικές ανάγκες του Δήμου στην ανάπλαση. Τα μετρικά αυτά μπορεί να είναι από πολύ απλά, π.χ. έχουμε αρκετά γήπεδα μπασκετ στην Αγία Παρασκευή; ή πολύ εξειδικευμένα και συνεπώς πολύ πιο δύσκολο να υπολογιστούν, π.χ. ο μέσος δημότης κατά πόσο έχει πρόσβαση σε χώρους κατάλληλους για περίπατο;
  • Επιπρόσθετα, η επεξεργασία των απαντήσεων δεν μπορεί να είναι μονοδιάστατη. Για παράδειγμα, ναι, θα πρέπει κάθε κάτοικος της Αγίας Παρασκευής να πει την άποψή του για τα Πευκάκια, αλλά η γνώμη των ανθρώπων της περιοχής θα πρέπει να έχει περισσότερη σημασία. Ένας τρόπος να το αντιμετωπίσεις αυτό είναι η αξιολόγηση να έχει βάρη. Για παράδειγμα, η άποψη ενός ανθρώπου στα Πευκάκια για τα Πευκάκια να λαμβάνεται υπόψη με συντελεστή 100%, ενώ η αντίστοιχη ενός ανθρώπου που ζει στον Άγιο Ιωάννη, πάλι για τα Πευκάκια, να λαμβάνεται υπόψη με συντελεστή 50% ή χαμηλότερο. Τέτοιες λογικές, πρακτικά, μπορούν να υποστηριχθούν μόνο με σύγχρονα ηλεκτρονικά μέσα.
  • Αφού καθορισθούν οι βασικοί άξονες, αναλαμβάνουν οι ειδικοί και εκπονούν την αντίστοιχη μελέτη, αξιοποιώντας κατά το δυνατό την κατεύθυνση των δημοτών και του Δήμου και λαμβάνοντας υπόψη κάθε τεχνικό και λειτουργικό ζήτημα.
  • Η μελέτη τίθεται εκ νέου σε διαβούλευση. Οι δημότες καλούνται να κάνουν παρατηρήσεις, να συμφωνήσουν ή να εκφράσουν τις διαφωνίες τους.
  • Η δημοτική αρχή, η οποία και έχει την τελική ευθύνη για την πραγματοποίηση του έργου, λαμβάνοντας υπόψη όλα τα προηγούμενα βήματα, εγκρίνει τη μελέτη ως έχει ή με μεταβολές, και το έργο πραγματοποιείται σύμφωνα με όσα προβλέπονται.

Είναι αντιληπτό ότι το παραπάνω πλάνο είναι χρονοβόρο και είναι και αυτό στην ουσία του ένα ολόκληρο έργο, που απαιτεί οργάνωση και ανθρώπους. Γι’ αυτό είναι σημαντικό ο Δήμος να μπορεί να σχεδιάσει το τι πρέπει να γίνει σε βάθος χρόνου. Δεν είναι καθόλου τυχαίο ότι στα παραπάνω παραδείγματα είδαμε σε ανοιχτή διαβούλευση το συνολικό τετραετές πρόγραμμα του Δήμου ή το τεχνικό πρόγραμμα όλης της χρονιάς.

Ας δούμε τώρα τι έχει να προσφέρει η ηλεκτρονική διαβούλευση μέσω ηλεκτρονικής πλατφόρμας έναντι της χειρόγραφης διαβούλευσης ή της συγκέντρωσης φορμών μέσω email.

  1. Ταχύτητά στη δημιουργία του υλικού. Έτοιμες φόρμες.
  2. Δυνατότητα εμφάνισης notification στα smartphones όλων των δημοτών.
  3. Αυτόματη επεξεργασία. Φανταστείτε πόσος χρόνος χρειάζεται σε αντίθετη περίπτωση. Να πούμε 10 λεπτά ανά φόρμα για τις χειρόγραφες, και 5 για τη συγκέντρωση φορμών μέσω email;
  4. Έτοιμες φόρμες επεξεργασίας και ανάλυση των στατιστικών.
  5. Όμορφη παρουσίαση των αποτελεσμάτων, φιλική στον χρήστη (επικοινωνία-διαφάνεια).

Οι ηλεκτρονικές διαβουλεύσεις δεν είναι κάτι το εξωτικό. Είναι ένα εργαλείο που μπορεί να αναβαθμίσει τη σχέση του Δημότη με τον Δήμο και ασφαλώς, αν χρησιμοποιηθεί σωστά, να αυξήσει την εμπλοκή του Δημότη, παρέχοντας ένα σύγχρονο τρόπο αμφίδρομης επικοινωνίας. Είναι αρκετοί οι άνθρωποι που δεν ασχολούνται σήμερα με τα κοινά (για οποιοδήποτε λόγο). Εργαλεία σαν τα παραπάνω, που δεν απαιτούν μεγάλη χρονικά εμπλοκή αλλά μπορούν να θέσουν απλά και σαφή ερωτήματα, τα οποία αφορούν τον καθένα από εμάς, εξασφαλίζουν με διαφανή τρόπο τη σύνδεση ή την επανασύνδεση των ανθρώπων με την πόλη.

Πόσο μάλλον στις μέρες μας, που η Covid-19 έχει συντελέσει στην απομόνωση του κόσμου και που οι επικοινωνίες είναι καλό έτσι και αλλιώς να γίνονται ηλεκτρονικά. Εμείς, στους ΑΛΛΑΖΟΥΜΕ, πιστεύουμε η Πόλη χρειάζεται και τέτοια βήματα με συνολικό σχεδιασμό σε βάθος, συνέπεια και σεβασμό απέναντι στον δημότη.

* Διευθυντής διαχείρισης δικτύου του ομίλου ΟΤΕ/COSMOTE και στέλεχος της δημοτικής παράταξης Αλλάζουμε

Σχετικά άρθρα

Αφήστε μια απάντηση

Υποχρεωτικά πεδία *

Enypografa.gr © 2014 - 2020
Powered by Wisenet