Την αντίθεσή του στη μεταφορά της ευθύνης λειτουργίας των Πολυκέντρων Ανακύκλωσης («σπιτάκια» ανακύκλωσης) στους Δήμους της Αττικής εκφράζει ο πρόεδρος του Συνδέσμου Βιώσιμης Ανάπτυξης Πόλεων (ΣΒΑΠ) και δημοτικός σύμβουλος, αντιδήμαρχος Χαλανδρίου Αλέξης Μαυραγάνης, κάνοντας λόγο για προσπάθεια μετακύλισης ευθυνών και κόστους στην Τοπική Αυτοδιοίκηση.
Ο Αλ. Μαυραγάνης αναφέρει ότι τις τελευταίες ημέρες οι Δήμοι της Αττικής «έλαβαν ένα εξοργιστικό έγγραφο από τον ΕΔΣΝΑ (τον κεντρικό φορέα διαχείρισης απορριμμάτων της Περιφέρειας)», το οποίο ζητά από τους Δήμους να αναλάβουν εξ ολοκλήρου, με δικά τους έξοδα, δικά τους οχήματα και δικό τους προσωπικό, την καθημερινή λειτουργία, τη συντήρηση και την αποκομιδή από τα Πολυκέντρα («σπιτάκια») Ανακύκλωσης.
«Το μήνυμα είναι πλέον σαφές: το πολυδιαφημισμένο και πανάκριβο- μοντέλο καταρρέει, και οι κεντρικοί εμπνευστές του προσπαθούν βιαστικά να πετάξουν την ”καυτή πατάτα” στις πλάτες της Τοπικής Αυτοδιοίκησης και των δημοτών της», επισημαίνει ο Αλ. Μαυραγάνης.
«Ένα προαναγγελθέν ναυάγιο 100 εκατομμυρίων»
«Εδώ και χρόνια, αρκετοί αιρετοί είχαμε εκφράσει την κάθετη αντίθεσή μας σε αυτές τις διαβόητες προγραμματικές συμβάσεις ΕΔΣΝΑ – δήμων, επισημαίνοντας εγκαίρως το παράλογο της υπόθεσης: οι Οργανισμοί Τοπικής Αυτοδιοίκησης καλούνταν να δεσμευτούν σε ένα μοντέλο που ούτε σχεδίασαν, ούτε δημοπράτησαν, ούτε επέλεξαν οι ίδιοι», αναφέρει ο πρόεδρος του ΣΒΑΠ και προσθέτει:
«Είχαμε εκφράσει εξ αρχής σοβαρές επιφυλάξεις για τη σκοπιμότητα μιας τεράστιας προμήθειας, ύψους σχεδόν 100 εκατομμυρίων ευρώ, για περίπου 1.000 ”γωνιές ανακύκλωσης”.
Σήμερα, οι εκατοντάδες τοποθετημένες γωνιές έχουν αποδειχθεί στην πράξη μη λειτουργικές, ενώ τα εγκατεστημένα στον κοινόχρηστο χώρο με ευνοϊκές ρυθμίσεις ογκώδη Πολυκέντρα, που είχαν έστω κάποια μικρά αποτελέσματα, οδεύουν ταχέως προς λουκέτο.
Η μη λειτουργικότητά όλων των ”γωνιών ανακύκλωσης”, όμως, εκτείνεται πέρα από τα πενιχρά αποτελέσματά τους, στον πυρήνα της δημιουργίας τους. Γιατί, ενώ πρόκειται για υλικά συσκευασιών που οφείλουν να τα διαχειρίζονται τα Συστήματα (ΣΕΔ) ανακύκλωσης των εταιρειών παραγωγής τους (πχ μεταλλικά κουτάκια και πλαστικά μπουκάλια του μπλε κάδου), αυτά βαφτίζονται ”λοιπά ανακυκλώσιμα υλικά” των σκουπιδιών (ρεύμα πράσινου κάδου), ώστε υποτίθεται να δικαιολογείται η συλλογή τους από τις ”γωνιές” για λογαριασμό του ΕΔΣΝΑ.
Η Αττική έχει οπισθοδρομήσει σημαντικά στο κρίσιμο ζήτημα της ανακύκλωσης, με αποκλειστική ευθύνη εκείνων που έλαβαν τις κεντρικές αποφάσεις.
«Το ύποπτο timing και η συγκάλυψη ευθυνών»
Το πιο εξοργιστικό, όμως, είναι το πότε επιχειρείται αυτή η μεταβίβαση της ευθύνης συλλογής. Είναι τουλάχιστον αξιοσημείωτο ότι η μεταφορά αρμοδιοτήτων μεθοδεύεται σε μια χρονική περίοδο όπου οι επίμαχες συμβάσεις του έργου αποτελούν αντικείμενο έρευνας από τις αρμόδιες ελεγκτικές αρχές.
Η βιασύνη των αρχικών διαχειριστών να αποστασιοποιηθούν από το έργο τώρα που αυτό ”έσκασε”, εγκλωβίζοντας νομικά και πρακτικά τους Δήμους (στους οποίους μάλιστα απαγορεύεται ρητά η όποια μετακίνηση ή αποξήλωση του εξοπλισμού!), δημιουργεί τεράστια ερωτηματικά.
Ας γίνουμε απολύτως ξεκάθαροι: Οι Δήμοι δεν ήταν οι αναθέτουσες αρχές αυτού του έργου. Ο ίδιος ο ΕΔΣΝΑ, σύμφωνα με τις αρχικές αποφάσεις έγκρισης χρηματοδότησης, είχε την πλήρη και αποκλειστική υποχρέωση να οργανώσει τη συλλογή και μεταφορά των υλικών.
Παράλληλα, αν η ευθύνη περάσει στους Δήμους, καταργείται στην πράξη το ”ανταποδοτικό κίνητρο” (η επιστροφή αντιτίμου στους πολίτες), μετατρέποντας τα ”σπιτάκια” σε απλούς, τεράστιους και δύσχρηστους κάδους.
«Η Αυτοδιοίκηση δεν είναι σάκος του μποξ»
Η Τοπική Αυτοδιοίκηση δεν μπορεί να λειτουργεί ως ο μόνιμος ”αποδέκτης συνεπειών” κάθε φορά που ένας κεντρικός σχεδιασμός ναυαγεί με κρότο.
Πριν λοιπόν η Περιφέρεια και ο ΕΔΣΝΑ, που διοικείται από αυτήν, απαιτήσουν από τους Δήμους να αναλάβουν ρόλο διασώστη ενός χρεοκοπημένου μοντέλου, οφείλουν να απαντήσουν δημόσια και καθαρά: Ποιος θα πληρώσει το τεράστιο πρόσθετο κόστος συντήρησης και αποκομιδής, ώστε αυτό να μην μετακυλιστεί στα ήδη επιβαρυμένα δημοτικά τέλη που πληρώνουν οι δημότες;
Τι απέγινε το – έστω και συνδεδεμένο με συγκεκριμένα δίκτυα πωλήσεων προϊόντων – ανταποδοτικό οικονομικό όφελος, που αποτέλεσε τον μοναδικό λόγο για να πειστούν οι πολίτες να συμμετέχουν; Και τελικά, από αυτόν τον πακτωλό των σχεδόν 100 εκατομμυρίων ευρώ για εξοπλισμούς γωνιών και πλατφορμών ζυγίσεων, τι πραγματικά δουλεύει σήμερα;
Η ανακύκλωση είναι δημόσιο αγαθό που απαιτεί διαφάνεια, σεβασμό στους πόρους και σταθερούς κανόνες. Αυτό που δεν πρόκειται να ανεχτούμε άλλο, είναι να μετατρέπονται οι Δήμοι σε ”πλυντήριο” ευθυνών κάθε φορά που ένα επιβεβλημένο μοντέλο γίνεται σκόνη και θρύψαλα.
Και το κυριότερο: Οι Δήμοι δεν πρόκειται να πληρώσουν τα αδιέξοδα ενός πανάκριβου ”κουστουμιού” που άλλοι έραψαν για αυτούς».
