Με πάνω από 30 χρόνια στον αυτοδιοικητικό χώρο, πρώην δήμαρχος Λυκόβρυσης – Πεύκης, πρώην γενικός γραμματέας της Περιφερειακής Ένωσης Δήμων Αττικής (ΠΕΔΑ) και νυν διευθύνων σύμβουλος της Εταιρείας Τοπικής Ανάπτυξης και Αυτοδιοίκησης (ΕΕΤΑΑ), ο Τάσος Μαυρίδης αναμφίβολα έχει βαθιά άποψη για τα θέματα που απασχολούν τους αιρετούς και όχι μόνο.
Η συνάντησή μας είχε αφορμή να δούμε με τι άλλο ασχολείται η ΕΕΤΑΑ εκτός από αυτό που συνήθως γνωρίζουμε, για τα vouchers των παιδικών σταθμών, αλλά τελικώς επεκτάθηκε στα προβλήματα των Οργανισμών Τοπικής Αυτοδιοίκησης, στον νέο ρόλο που οφείλουν να υιοθετήσουν πλέον όσοι αναλαμβάνουν καθήκοντα δημάρχου, ενώ ταυτοχρόνως καταγράψαμε και την αγωνία του σχετικώς με την εξέλιξη των έργων που κληροδότησε η διοίκησή του στον Δήμο Λυκόβρυσης – Πεύκης.
Κύριε Μαυρίδη, η Ελληνική Εταιρεία Τοπικής Ανάπτυξης και Αυτοδιοίκησης δεν είναι νέα, ιδρύθηκε το 1985. Θέλετε να μας πείτε ποια συγκεκριμένη ανάγκη στον αυτοδιοικητικό χώρο ήρθε να καλύψει;
H EETAA είναι ένα πολύ χρήσιμο εργαλείο για την Αυτοδιοίκηση. Είναι ένας φορέας μέτοχοι του οποίου είναι το ελληνικό δημόσιο, η Αυτοδιοίκηση πρώτου και δευτέρου βαθμού και φορείς του κοινωνικού τομέα. Ουσιαστικά είναι τεχνικός και επιστημονικός σύμβουλος της Αυτοδιοίκησης. Ξεκίνησε το 1985 με πιο μικρές προσδοκίες, αλλά στην πορεία εξελίχθηκε. Έχουν περάσει πολύ αξιόλογα στελέχη από την ΕΕΤΑΑ, αλλά και τώρα υπηρετούν στελέχη πολύ εξειδικευμένα, τα οποία διαθέτουν και μεταφέρουν ιδιαίτερα σημαντική εμπειρία.
Παράλληλα, η ΕΕΤΑΑ έχει προχωρήσει στην έκδοση αρκετών βιβλίων και οδηγών, μέσω των οποίων ενημερώνει το κόσμο της Αυτοδιοίκησης για σειρά κρίσιμων θεμάτων, όπως για παράδειγμα τα οικονομικά ή τον νέο Κώδικα, ενώ διεξάγει και σημαντικές μελέτες σε θέματα που άπτονται των ΟΤΑ, όπως αυτή που ετοιμάζουμε τώρα για τα λειτουργικά των παιδικών σταθμών.
Επίσης, αναλαμβάνουμε να υλοποιήσουμε σχεδόν όλα τα προγράμματα που εκπονούνται από το υπουργείο Οικογένειας και Κοινωνικής Συνοχής, όπως για παράδειγμα -πέρα από το εμβληματικό έργο των παιδικών σταθμών, με τα γνωστά vouchers- οι «Νταντάδες της γειτονιάς», το «Πρόγραμμα Πρώιμης Παιδικής Παρέμβασης για παιδιά ηλικίας 0 έως 6 ετών με αναπηρία ή αναπτυξιακή καθυστέρηση», η προσβασιμότητα για Άτομα με Αναπηρία, θέματα ισότητας, πολιτισμού κ.λπ.
Άνοιγμα στις τοπικές κοινωνίες
Πολυσχιδής η δραστηριότητα. Θετικός ο απολογισμός για την ΕΕΤΑΑ ή υπάρχουν πεδία που χρειάζονται βελτίωση και ποια είναι αυτά;
Αναμφισβήτητα είναι θετικός ο απολογισμός. Ωστόσο, αυτό που θα ήθελα να αναπτύξω περαιτέρω είναι το κομμάτι του πολιτισμού, αλλά και η ενίσχυση της εξωστρέφειας. Υπάρχει εξωστρέφεια σήμερα μέσα από το επιστημονικό κομμάτι Εταιρείας, αλλά θέλω το αντικείμενό μας να γίνειι πιο βατό και κατανοητό και πέρα από τους δήμους, στις τοπικές κοινωνίες. Δηλαδή, αυτό το πρόσωπο που έχει η ΕΕΤΑΑ να «ακουμπά» στην κοινωνία.
Η αλήθεια, κ. Μαυρίδη, είναι ότι οι περισσότεροι ίσως και να αγνοούν την ύπαρξη της ΕΕΤΑΑ ή να γνωρίζουν ελάχιστα γι’ αυτήν…
Τη γνωρίσουν πολύ συγκεκριμένα κοινά, αυτοί που ασχολούνται κυρίως με τα κοινωνικά προγράμματα (π.χ. παιδικοί σταθμοί, vouchers κ.λπ.).
Αλλά, επιτρέψτε μου εδώ να αναφερθώ και σε ένα σημαντικό ρόλο που διαδραματίζει η ΕΕΤΑΑ, μέσω της Τεχνικής Υπηρεσίας που διαθέτει, υποστηρίζοντας πάρα πολλούς νησιωτικούς και ορεινούς δήμους…
Στήριξη των μικρότερων δήμων
Έχω ερώτημα γι’ αυτό που αναφέρατε μόλις, δηλαδή πώς ο χώρος της Αυτοδιοίκησης αντιμετωπίζει τη λειτουργεία της ΕΕΤΑΑ; Αξιοποιούν οι δήμοι αυτό το συμβουλευτικό εργαλείο προκειμένου να υιοθετήσουν αποτελεσματικότερους τρόπους λειτουργίας; Και ισχύει για όλους αυτό ή υπάρχουν και εδώ δήμοι «δύο ταχυτήτων»;
Εμάς αποστολή μας είναι να βοηθάμε όλους τους δήμους, εφόσον μας ζητηθεί, γι’ αυτό στέλνουμε και ειδική ενημέρωση. Επίσης, πρέπει να αναφερθεί ότι υπάρχει κατεύθυνση από τους φορείς που μας στηρίζουν, την ΚΕΔΕ, το υπουργείο Εσωτερικών και προσωπικά από τον κ. Θοδωρή Λιβάνιο, να στηρίξουμε τους μικρούς νησιωτικούς και ορεινούς δήμους, οι οποίοι στερούνται κυρίως τεχνικών υπηρεσιών, κι αυτό κάνουμε. Στο πλαίσιο αυτό προχωρούμε στην υπογραφή σχετικών προγραμματικών συμβάσεων για διάφορα έργα, όπως αντιπλημμυρικά, αφαλατώσεων, αγροτικής οδοποιίας κ.ά.
Μάλιστα, πρόσφατα, βρέθηκα στα Ψαρά, όπου ο υπουργός Υγείας Άδωνις Γεωργιάδης εγκαινίασε το Κέντρο Υγείας του Δήμου, τις μελέτες του οποίου πραγματοποίησε η ΕΕΤΑΑ. Πρόκειται για ένα πραγματικό «κόσμημα», με πρότυπες προδιαγραφές και πάνω από αυτό -για πρώτη φορά- είχε γίνει πρόβλεψη και κατασκευάστηκαν πέντε κατοικίες για γιατρούς και νοσηλευτές, δίνοντας λύση στο μεγάλο στεγαστικό πρόβλημα που συχνά παρουσιάζεται με τη διαμονή του προσωπικού.
Ακολουθεί η Ικαρία και άλλες περιοχές, στο πλαίσιο υποστήριξης των νησιών του Β. Αιγαίου στον συντονισμό των ΟΧΕ (Ολοκληρωμένες Χωρικές Επενδύσεις), προκειμένου να ακολουθήσουν συγκεκριμένα έργα για το εν λόγω νησιωτικό σύμπλεγμα.
Υπάρχει κάποιο «στοίχημα» που έχει θέσει η διοίκηση της ΕΕΤΑΑ για το προσεχές διάστημα κι αν ναι, σε τι αφορά;
Για εμάς η πρόκληση είναι, επειδή είμαστε σε άμεση συνεργασία με το υπουργείο Οικογένειας και Κοινωνικής Συνοχής, να «τρέξουμε» τα σχετικά προγράμματα, τα οποία πλέον από την πιλοτική φάση περνούν σε πλήρη εφαρμογή, όπως «Οι Νταντάδες της γειτονιάς», η «Πρώιμη Παρέμβαση», καθώς και να υλοποιήσουμε τις νέες προσκλήσεις που είναι σε εξέλιξη, μέσα στους χρόνους που έχουν οριστεί.
Νέος Κώδικας και οικονομικά των ΟΤΑ
Πριν λίγα 24ωρα διοργανώσατε στην Αθήνα μια διημερίδα για τον νέο Κώδικα Αυτοδιοίκησης Δήμων και Περιφερειών. Πέρα από τις επίσημες παρεμβάσεις, συζητώντας με τους συναδέλφους σας αυτοδιοικητικούς ποιο κλίμα εισπράξατε; Πιστεύουν όντως ότι το νέο αυτό νομοθέτημα θα βάλει επιτέλους τέλος στην πολυνομία που «πνίγει» την καθημερινή λειτουργεία των ΟΤΑ;
Ξεκινήσαμε την πρωτοβουλία των διημερίδων από τη Θεσσαλονίκη, συνεχίσαμε με την Αθήνα, αυτήν την εβδομάδα ακολουθεί η Πάτρα και ολοκληρώνουμε με την Κρήτη.
Σε ό,τι αφορά το νομοθέτημα, το πρόβλημα -το οποίο είχα διαπιστώσει και από τη δική μου θητεία ως δήμαρχος- ήταν ότι υπήρχε μια πολυνομία και μια σύγχυση. Είχαμε έναν «Καλλικράτη», είχαμε έναν «Κλεισθένη», είχαμε τον παλιό Κώδικα, από τον οποίο κρατήσαμε κάποια πράγματα, μετά συμπληρώθηκε από άλλον Κώδικα, χωρίς να καταργηθούν κάποιες διατάξεις… οπότε, καταλαβαίνετε, υπήρχε μια πραγματική σύγχυση. Άρα, η κατεύθυνση που έδωσε ο κ. Λιβάνιος ήταν από αυτή τη «Βαβέλ» να περάσουμε σε έναν Κώδικα. Είναι μεγάλος, είναι αλήθεια, είναι πολλοί τόμοι, αλλά πλέον έχουμε μια αρχή. Μην ξεχνάμε ότι αυτό αποτελούσε και πάγιο αίτημα της Αυτοδιοίκησης, που πλέον έγινε πράξη.
Βέβαια, ο νέος Κώδικας δεν ήταν μια εύκολη δουλειά, απεναντίας αποτελεί προσπάθεια ετών. Αναμφίβολα, θα υπάρχουν κενά και παραλείψεις -ευτυχώς δε φτιάχτηκε με ΑΙ- τα οποία ήδη ακούστηκαν στις διημερίδες που πραγματοποιούμε, και καταγράφηκαν από τους εκπροσώπους του υπουργείου Εσωτερικών. Το σίγουρο είναι ότι, από εκεί που ήμασταν σε ένα χαοτικό, δαιδαλώδες και προβληματικό περιβάλλον, τώρα υπάρχει μια ορθή αντιμετώπιση των ζητημάτων σε πολύ μεγάλο βαθμό.
Είστε χρόνια αυτοδιοικητικός κ. Μαυρίδη. Έχετε διατελέσει δήμαρχος, γ.γ. ΠΕΔ Αττικής, γνωρίζεται από πρώτο χέρι τα προβλήματα του πρώτου βαθμού Αυτοδιοίκησης. Αν αρθούν οι όποιες νομικές δυσχέρειες, όλα καλά; Ή, μήπως, το μεγάλο πρόβλημα είναι η έλλειψη πόρων; Και πώς μπορεί αυτό να λυθεί;
Μα, γι’ αυτό ήρθε η ΕΕΤΑΑ, κατ’ εντολήν της ΚΕΔΕ, και μας ζητήθηκε να κάνουμε μια πολύ σοβαρή μελέτη για τα οικονομικά των δήμων, δηλαδή πώς θα διασφαλιστεί η βιωσιμότητά τους. Εντοπίσαμε, λοιπόν, ένα έλλειμμα περίπου 4 δισ. ευρώ. Πρόκειται για πολύ σημαντικό στοιχείο το οποίο, προφανώς, επεξεργάζονται και τα στελέχη των υπουργείων Εσωτερικών και Οικονομικών.
Άλλαξαν οι εποχές…
Καλή η διαπίστωση, αλλά η αγωνία παραμένει. Πώς θα λειτουργήσουν οι δήμοι με τόσα μεγάλα «ανοίγματα»;
Πλέον οι δήμοι θα πρέπει να οραματίζονται, να σκέφτονται, να προγραμματίζουν και να υλοποιούν τις δράσεις τους με άλλα δεδομένα. Πάει πια η εποχή που ο δήμαρχος «ήταν λίγο απ’ όλα». Δε γίνεται πλέον αυτό. Πρέπει να υπάρχει συγκεκριμένος προγραμματισμός, για παράδειγμα τμήμα με εξειδικευμένο προσωπικό που θα «τρέχει» όλα τα ευρωπαϊκά προγράμματα. Αυτό, βέβαια, προϋποθέτει να δοθεί η ευχέρεια στην Αυτοδιοίκηση να προσλαμβάνει εξειδικευμένο προσωπικό.
Να μου επιτρέψετε να πω και με μισθούς που να προσελκύουν τα εξειδικευμένα στελέχη…
Αυτό είναι ένα ζήτημα, το οποίο αντιμετωπίζουμε και εμείς στην ΕΕΤΑΑ, ως φορέας Γενικής Κυβέρνησης. Ούτε μπορείς να περιμένεις από μια γενική προκήρυξη του ΑΣΕΠ να σου έρθει κάποιος κόσμος, γιατί πολλές φορές και οι θέσεις που προκηρύσσονται δεν πληρώνονται, καθώς αρκετοί προτιμούν τον ιδιωτικό τομέα.
Αντιλαμβάνομαι την αγωνία των συναδέλφων στους δήμους, όμως -και υπό αυτές τις συνθήκες- γεγονός είναι ότι τα δεδομένα άλλαξαν. Χωρίς μέθοδο, στοχοθεσία και ολοκληρωμένες μελέτες θα είναι δύσκολο να υλοποιηθούν σημαντικά έργα. Δεν είναι πια η εποχή που κάποιος πήγαινε στον υπουργό και -με κάποιον τρόπο- πετύχαινε την ένταξη ενός έργου στον δήμο του. Τώρα, χωρίς μελέτες, χωρίς να αποδείξεις την αναγκαιότητα ενός έργου, δεν έχεις κάποια τύχη.
Η αγωνία για τα έργα στον Δήμο Λυκόβρυσης – Πεύκης
Υπήρξατε δήμαρχος Λυκόβρυσης – Πεύκης. Ξέρω ότι μάλλον θα μου απαντήστε διπλωματικά, αλλά θα το διακινδυνεύσω: Πώς κρίνετε την παρούσα περίοδο στον Δήμο σας; Έχουν βελτιωθεί τα πράγματα, παρέμειναν στάσιμα ή επιδεινώθηκαν;
Όλο αυτό το διάστημα δεν είναι τυχαίο ότι έχω τηρήσει μια στάση πολύ διακριτική. Δεν κάνω ανακοινώσεις, δε βγάζω δελτία Τύπου. Πέραν του ρόλου μου στην ΕΕΤΑΑ -δε θα ήταν θεσμικά σωστό να κάνω τέτοιου είδους παρεμβάσεις- δε θέλω και προσωπικώς να είμαι ούτε μέντορας, ούτε καθοδηγητής, ούτε μυστικοσύμβουλος κανενός.
Λέω την άποψή μου, με ενδιαφέρει πολύ να γίνουν τα έργα, είμαι πολύ αρνητικός και επικριτικός όταν διαπιστώνω καθυστερήσεις στην υλοποίησή τους, γιατί γι’ αυτά παλέψαμε για δύο θητείες, κάτω από πολύ δύσκολες συνθήκες (μεγάλες δανειακές υποχρεώσεις, πανδημία κ.λπ.). Παρ’ όλα αυτά, εντάξαμε έργα και μελέτες περίπου 20 εκατ. ευρώ, σημαντικό επίτευγμα για τον Δήμο Λυκόβρυσης – Πεύκης.
Προχωρούν όλα αυτά τα έργα;
Κάποια προχωρούν, έστω και μεγάλη καθυστέρηση. Αλλά υπάρχουν κι άλλα που πρέπει να προχωρήσουν, όπως η προσφορά της ΑΓΕΤ, ενός χώρου περίπου 3,5 στρεμμάτων, που προορίζεται για αθλητικός χώρος στην Κοινότητα Λυκόβρυσης. Το λέω καλοπροαίρετα, τι γίνεται με αυτό;
Τι γίνεται στην κεντρική πλατεία της Πεύκης; Έγινε η ανάπλαση επιφανειακά της πλατείας, αλλά ο στόχος ήταν να υπάρξει και υπόγειος χώρος στάθμευσης.
Υπάρχουν κάποια τέτοια ζητήματα που πρέπει να διευθετηθούν άμεσα. Στα επιμέρους, καθαριότητα, μονοδρομήσεις κ.λπ. δε θα υπεισέλθω, γιατί υπάρχουν διοίκηση και αντιπολίτευση να τα δουν με υπευθυνότητα και σοβαρότητα. Δεν είναι εμένα ο ρόλος μου να τους υποδείξω τι θα κάνουν. Λέω την άποψή μου, εάν ερωτηθώ.
«Ανησυχώ για να προχωρήσουν τα έργα, τα οποία με πολύ κόπο εξασφαλίσαμε. Κάποια προχωρούν, κάποια είναι στάσιμα και για κάποια άλλα περιμένω να δω τι θα γίνει».
Είστε όμως και δημότης Λυκόβρυσης – Πεύκης, οπότε έχετε λόγο για την περιοχή σας…
Προφανώς και είμαι και προφανώς έχω άποψη. Μετά από 30 χρόνια στην Αυτοδιοίκηση μπορώ να δω μερικά πράγματα. Γι’ αυτό επιμένω και ανησυχώ για να προχωρήσουν τα έργα, τα οποία -επαναλαμβάνω- με πολύ κόπο εξασφαλίσαμε. Κάποια προχωρούν, κάποια είναι στάσιμα και για κάποια άλλα περιμένω να δω τι θα γίνει.
Και η ποίηση…
Ο επόμενος στόχος σας ποιος είναι κ. Μαυρίδη; Η θητεία στην ΕΕΤΑΑ ολοκληρώνει τον κύκλο σας στην Αυτοδιοίκηση ή θα πρέπει να περιμένουμε συνέχεια;
Νομίζετε ότι ήταν εύκολη η απόφασή μου, μετά από δυο θητείες, να αποχωρήσω; Και πόσο σύνηθες είναι κάποιος εν ενεργεία δήμαρχος να πει ότι δεν ξανακατεβαίνει στις εκλογές; Όμως, ήταν μια συνειδητή απόφαση. Ούτε με ανάγκασε, ούτε με πίεσε κάποιος, απλώς αποφάσισα ότι έκλεισε ένας κύκλος.
Δεν μπορώ να προκαθορίσω το επόμενο βήμα, όλα είναι ανοιχτά σε μια συζήτηση. Υποχρέωσή μου είναι να ολοκληρώσω το έργο μου στην ΕΕΤΑΑ. Μέχρι να λήξει η θητεία του εκεί οφείλω να προσφέρω το καλύτερο δυνατό με βάση τις δυνάμεις μου, την επιστημονική μου κατάρτιση και την εμπειρία μου.
Εξάλλου, ξέρετε ότι ασχολούμαι και με την ποίηση κι αυτό λειτουργεί ως αντίβαρο και ως διέξοδος για να εξωτερικεύουμε τα συναισθήματά μας και με έναν άλλον τρόπο. Μάλιστα, τον Δεκέμβριο υπολογίζω να κάνω και μια παρουσίαση για τρία βιβλία που έχω γράψει, ενώ τη νέα χρονιά ετοιμάζεται κι ένα τέταρτο.
Να κλείσουμε, λοιπόν, με αυτό το «ορόσημο» και να ευχηθώ καλή επιτυχία στην παρουσίαση…
