Κοινή επιστολή δημάρχων Αθηναίων, Ζωγράφου και Παπάγου – Χολαργού για τα μητροπολιτικά πάρκα Γουδή και Ιλισίων

Οι δήμαρχοι Αθηναίων Χάρης Δούκας, Ζωγράφου Τίνα Κατσαφάκη και Παπάγου – Χολαργού Ηλίας Αποστολόπουλος, απέστειλαν κοινή επιστολή στον υφυπουργό Περιβάλλοντος & Ενέργειας Νικόλαο Ταγαρά και τον γενικό γραμματέα Χωρικού Σχεδιασμού & Αστικού Περιβάλλοντος Ευθύμιο Μπακογιάννη με θέμα: «Σχέδιο ΠΔ/τος για την προστασία Υμηττού: Προτάσεις τροποποίησης των άρθρων που αφορούν τα μητροπολιτικά Πάρκα Γουδή και Ιλισίων».

Ακολουθεί αναλυτικά ολόκληρη η επιστολή:

Αθήνα, 09 Σεπτεμβρίου 2025 – Α.Π.Δ.Α: 219667

Κύριο
Νικόλαο Ταγαρά
Υφυπουργό
Περιβάλλοντος & Ενέργειας

Κύριο
Ευθύμιο Μπακογιάννη
Γενικό Γραμματέα
Χωρικού Σχεδιασμού & Αστικού Περιβάλλοντος

ΘΕΜΑ: Σχέδιο ΠΔ/τος για την προστασία Υμηττού: Προτάσεις τροποποίησης των άρθρων που αφορούν τα μητροπολιτικά Πάρκα Γουδή, Ιλισίων 

Σχετικό:

1. Το υπ’ αριθ. 146/2022 Πρακτικό Επεξεργασίας του ΣτΕ
2. Την υπ’ αριθ. 611/2024 Απόφαση του ΔΣ. Δήμου Αθηναίων, για κίνηση της διαδικασίας εκπόνησης Ειδικού Πολεοδομικού Σχεδίου.
3. Το υπ’ αριθμ. 76176/19.3.2025 έγγραφο της Εθνικής Αρχής Διαφάνειας (ΕΑΔ) “συστάσεις κατόπιν διερεύνησης αναφορών”

Αξιότιμε κύριε Υφυπουργέ,

Αξιότιμε κύριε Γενικέ Γραμματέα

Πληροφορηθήκαμε με χαρά ότι προωθείται προς το Συμβούλιο Επικρατείας (ΣτΕ) το νέο σχέδιο ΠΔ/τος για την προστασία του Υμηττού, που περιλαμβάνει κρίσιμες διατάξεις για τον σχεδιασμό και τη διαχείριση των μητροπολιτικών Πάρκων Γουδή και Ιλισίων.

Με την ευκαιρία αυτή θέλουμε να δηλώσουμε την διαθεσιμότητά μας για συνεργασία μαζί σας ώστε να προωθηθεί, όσο γίνεται πιο άμεσα, το επόμενο στάδιο σχεδιασμού στο Μητροπολιτικό Πάρκο, όπως εξ’ άλλου συνιστά και η ανεξάρτητη Ενιαία Αρχή Διαφάνειας (ΕΑΔ) η οποία επισημαίνει τις απαιτούμενες ενέργειες για την προώθηση της εφαρμογής του ισχύοντος σήμερα ΠΔ/τος (ΦΕΚ 817Δ/2011), και την αναγκαία συμπλήρωση του θεσμικού πλαισίου διαχείρισης του Πάρκου, απευθυνόμενη τόσο στο ΥπΕν, όσο και στον Δήμο Αθηναίων και το Ταμείο Εθνικής Άμυνας. (ίδετε σχετ.3)

Ο Δήμος Αθηναίων -που καταλαμβάνει διοικητικά το μεγαλύτερο ποσοστό της έκτασης του Πάρκου- έχει ήδη κινήσει την διαδικασία εκπόνησης του Ειδικού Πολεοδομικού Σχεδίου (ΕΠΣ) στην έκτασή του, (ίδετε σχετ.2) διαπιστώνοντας όπως και η ΕΑΔ, ότι απαιτείται εξειδίκευση του σχεδιασμού σε επίπεδο ρυμοτομικού σχεδίου, ώστε να είναι εφικτή η αστυνόμευση της διαμπερούς κυκλοφορίας και στάθμευσης εντός του Πάρκου, η οποία, παρά τις διατάξεις του ΠΔ/τος, έχει υποβαθμίσει τραγικά το περιβάλλον και τον χαρακτήρα του “Πάρκου”. Η συγκυρία εκπόνησης μελετών των τριών Τοπικών Πολεοδομικών Σχεδίων (ΤΠΣ) στους τρεις εμπλεκόμενους Δήμους είναι θετική, ώστε να ενσωματωθεί δημιουργικά το ΕΠΣ στα προς θεσμοθέτηση ΤΠΣ.

Ωστόσο, επειδή η ολοκλήρωση της πορείας του ΕΠΣ και των ΤΠΣ προβλέπεται χρονοβόρα, εντοπίστηκαν επί του σχεδίου ΠΔ/τος κάποιες δυνατότητες βελτιώσεων ορισμένων διατυπώσεων, με στόχο αφενός την παροχή ευελιξίας για την σύσταση του φορέα διαχείρισης και αφετέρου την αμεσότερη εφαρμογή των διατάξεων του ΠΔ/τος.

1. Στο θέμα του φορέα εντοπίζουμε ότι με το σχέδιο ΠΔ/τος προβλέπεται ίδρυση φορέα διαχείρισης που επαναφέρει την πρόβλεψη του ΠΔ/τος της 14.6.2011 (αρθ.4), η οποία είχε βασιστεί τότε επί του άρθρου 15 του νόμου 2742/1999, που αναφερόταν στους φορείς διαχείρισης προστατευόμενων περιοχών (Φ.Δ.Π.Π.). Σήμερα που οι Φ.Δ.Π.Π. έχουν καταργηθεί και συγχωνευθεί στο Ενιαίο Φορέα ΟΦΥΠΕΚΑ(Ν.4685/2020,ΦΕΚ 92Α), δεν έχει έννοια να επανέλθει ένα σχήμα διαχείρισης που έκανε τον κύκλο του επί 20 έτη και έχει πλέον αντικατασταθεί, ως αποτυχημένο διοικητικά και διαχειριστικά, σύμφωνα με το αιτιολογικό σκεπτικό ίδρυσης του ΟΦΥΠΕΚΑ, και μάλιστα σε μια έκταση με ιδιοκτησιακές ασάφειες και εκκρεμότητες σχεδιασμού. Σημειώνεται ότι ακόμα και στο Πάρκο Τρίτση, μια ενιαία έκταση με τα ιδιοκτησιακά θέματα λυμένα, χρειάστηκε ειδική νομοθετική ρύθμιση για την ίδρυση του φορέα (Ν.4414/2016, άρθρα 51-60), με την οποία αρχικά ιδρυόταν ειδικό ΝΠΙΔ ως φορέας εποπτευόμενος από το ΥΠΕΝ, ενώ στην συνέχεια με τροπολογία (Ν. 4635/2019/ αρθ.204,παρ.1) ο φορέας ανήκει στην Περιφέρεια Αττικής.

Η πρότασή μας είναι να προβλεφθεί με ευελιξία η επιλογή της νομικής βάσης για την σύσταση φορέα. Επιφυλασσόμεθα να επανέλθουμε, με πιο συγκεκριμένες προτάσεις όταν εκδοθεί το Π.Δ προτάσσοντας τον σεβασμό των αρμοδιοτήτων των δήμων στην διαχείριση του κοινόχρηστου χώρου, αλλά και την ανάγκη συντονισμού και κεντρικής οικονομικής ενίσχυσης για τα έργα και τις μελέτες ανάπλασης ενός πάρκου μητροπολιτικής εμβέλειας. Από την μέχρι σήμερα συνεργασία μας, οι τρείς δήμοι, έχουμε εντοπίσει ότι θα χρειαστεί να διακριθεί ο ρόλος του διαχειριστικού σχήματος για τον πυρήνα και την περιμετρική ζώνη, με έμφαση στις διαδικασίες συντονισμού και συνεργασίας των πολλών εγκατεστημένων και εμπλεκομένων φορέων.

2. Στο θέμα της εκπόνησης του ΕΠΣ προτείνουμε την διόρθωση μιας πιθανής αβλεψίας ότι δηλαδή δεν είχε προβλεφθεί ότι η εκκίνηση διαδικασίας για την εκπόνηση του ΕΠΣ, σύμφωνα με την ισχύουσα διάταξη του Ν.4759/2021,αρθ.11,παρ 3α, μπορεί να γίνει και από τους Δήμους, παρότι η έγκριση γίνεται με ΠΔ, με πρόταση του ΥΠΕΝ. Επίσης προσθέτουμε μια διευκρίνιση για τη δυνατότητα εκπόνησης Πολεοδομικής Μελέτης με βάση τις ισχύουσες μεταβατικές διατάξεις για τις περιοχές εντός ισχύοντος Γενικού Πολεοδομικού Σχεδίου, ώστε να είναι δυνατή η εκπόνηση του ΕΠΣ σε επίπεδο ρυμοτομικού προ της έκδοσης των προδιαγραφών για το Ρυμοτομικό Σχέδιο Εφαρμογής (ΡΣΕ), δυνατότητα που θα συμβάλει σε αμεσότερη επίλυση των διαχειριστικών δυσκολιών στον πυρήνα του Πάρκου.

3. Στο θέμα της αστυνόμευσης της ανεξέλεγκτης σήμερα κυκλοφορίας και στάθμευσης έχει ενδιαφέρον η σύσταση της ΕΑΔ προς τον Δήμο Αθηναίων, σε συνέχεια της θετικής αναφοράς για τις μέχρι σήμερα πρωτοβουλίες του, για “άμεση λήψη πρωτοβουλίας (..) με στόχο ο έλεγχος τήρησης των διατάξεων του Κ.Ο.Κ τόσο στον πυρήνα (Δ1) του Μητροπολιτικού Πάρκου, όσο και στην περιφερειακή ζώνη Δ2, να προβλεφθεί ως αρμοδιότητα της Δημοτικής Αστυνομίας”. Σ΄αυτήν την κατεύθυνση και ύστερα από προφορική συνεννόηση και με την Τροχαία, προτείνουμε να υπάρξει σαφέστερη πρόβλεψη ότι οι διατάξεις περί απαγόρευσης της διαμπερούς κυκλοφορίας και της ανεξέλεγκτης στάθμευσης, θα είναι αμέσου εφαρμογής και προ της ολοκλήρωσης της έγκρισης Ρυμοτομικού Σχεδίου, που θα ολοκληρώνει τον χαρακτηρισμό των χώρων κοινοχρήστου πρασίνου και το δημοτικό οδικό δίκτυο.

Κύριε Υφυπουργέ,

Κύριε Γενικέ Γραμματέα,

γνωρίζοντας την ευαισθησία σας για την περιβαλλοντική αναβάθμιση του πυκνοδομημένου λεκανοπέδιου της Αθήνας, ευελπιστούμε ότι οι ανωτέρω προτάσεις, που αποσκοπούν αποκλειστικά στον κοινό μας στόχο για δημιουργία αυτού του θεσμοθετημένου από το 1977 μητροπολιτικού πάρκου (ή Άλσους Στρατού), θα γίνουν δεκτές και θα ενταχθούν στο προωθούμενο προς το ΣτΕ νέο σχέδιο Π. Δ/τος για την Προστασία του Υμηττού.

Παραμένουμε στη διάθεσή σας.

Ο Δήμαρχος Αθηναίων          Η Δήμαρχος Ζωγράφου          Ο Δήμαρχος Παπάγου-Χολαργού

Χάρης Δούκας                         Τίνα Καφατσάκη                         Ηλίας Αποστολόπουλος