Η ανάπτυξη των υποδομών μιας χώρας μετριέται παραδοσιακά με τα εγκαίνια νέων οδικών αξόνων, τις αστικές αναπλάσεις και την ανέγερση σύγχρονων κτηριακών συγκροτημάτων. Ωστόσο, η πραγματική μετάβαση των κατασκευών στη βιωσιμότητα κρίνεται στην αθέατη πλευρά των εργοταξίων.
Σε αυτό ακριβώς το κρίσιμο πεδίο έχει χτίσει την παρουσία της η ΑΝΑΚΕΜ, αναλαμβάνοντας καθημερινά έναν αθέατο αλλά τεράστιο όγκο: τα Απόβλητα Εκσκαφών, Κατασκευών και Κατεδαφίσεων (ΑΕΚΚ).
Πρόκειται ουσιαστικά για τα γνωστά σε όλους μας «μπάζα», ένα ρεύμα αποβλήτων που περιλαμβάνει μια ευρύτατη γκάμα υλικών και αποτελεί ιστορικά μια από τις μεγαλύτερες περιβαλλοντικές προκλήσεις.
Για δεκαετίες, η έλλειψη κουλτούρας και υποδομών οδηγούσε αυτά τα υλικά σε ρέματα, δασικές εκτάσεις και ανεξέλεγκτες χωματερές, δημιουργώντας μια διαρκή περιβαλλοντική αιμορραγία για την ελληνική περιφέρεια. Σήμερα, η ορθή διαχείρισή τους έχει αναδειχθεί σε βασική προϋπόθεση για τη βιώσιμη λειτουργία του κατασκευαστικού κλάδου και την εξοικονόμηση φυσικών πόρων. Η ιστορία αυτής της μετάβασης της Ελλάδας προς την κυκλική οικονομία ακολουθεί βήμα προς βήμα την ίδια την πορεία της ΑΝΑΚΕΜ, η οποία εξελίχθηκε μαζί με τις ανάγκες της χώρας.
Η αφετηρία μιας αναγκαίας αλλαγής
Το 2012, χρονιά ίδρυσης της ΑΝΑΚΕΜ, η έννοια της εναλλακτικής διαχείρισης στις κατασκευές βρισκόταν σε εντελώς διαφορετικό σημείο. Η ελληνική πραγματικότητα χαρακτηριζόταν από αποσπασματικές προσπάθειες και ένα θεσμικό πλαίσιο που προσπαθούσε να εναρμονιστεί με τις ευρωπαϊκές οδηγίες, αλλά σκόνταφτε στην απουσία οργανωμένων υποδομών.
Σε εκείνο το περιβάλλον, η ΑΝΑΚΕΜ συστάθηκε, αποτελώντας ένα από τα πρώτα εγκεκριμένα από τον Ελληνικό Οργανισμό Ανακύκλωσης (ΕΟΑΝ) Συλλογικά Συστήματα Εναλλακτικής Διαχείρισης Αποβλήτων Εκσκαφών, Κατασκευών και Κατεδαφίσεων (ΣΣΕΔ ΑΕΚΚ), με έναν ξεκάθαρο στόχο: να δημιουργήσει τον μηχανισμό που θα επέτρεπε στον κατασκευαστικό κλάδο να σταματήσει την ανεξέλεγκτη απόρριψη και να περάσει στη λογική της ανάκτησης. Η αφετηρία ήταν δύσκολη, καθώς απαιτούσε αλλαγή νοοτροπίας από τους παραγωγούς των αποβλήτων, αλλά κυρίως απαιτούσε υπεύθυνες επιλογές.
ΑΝΑΚΕΜ: Η εμβέλεια και οι αριθμοί μιας δυναμικής διαδρομής 14 ετών
Μέσα στα 14 χρόνια λειτουργίας της, η ΑΝΑΚΕΜ κατόρθωσε να χτίσει βήμα προς βήμα το μεγαλύτερο σε γεωγραφική εμβέλεια εθνικό δίκτυο εναλλακτικής διαχείρισης στην Ελλάδα. Το μέγεθος αυτού του εγχειρήματος μεταφράζεται σήμερα σε ένα απτό, μετρήσιμο έργο που καλύπτει τις ανάγκες ολόκληρης της χώρας.
Το δίκτυο της ΑΝΑΚΕΜ εκτείνεται πλέον και στις 13 Περιφέρειες της χώρας, καλύπτοντας 70 Περιφερειακές Ενότητες μέσα από σταθερή συνεργασία με περισσότερες από 250 μονάδες ανακύκλωσης.
Μέχρι σήμερα, η ΑΝΑΚΕΜ έχει διαχειριστεί περισσότερους από 26.000.000 τόνους κατασκευαστικών αποβλήτων – ένα μέγεθος που καταδεικνύει την οργανωτική ικανότητα του δικτύου της να απορροφά με ασφάλεια τους κραδασμούς από τα μεγαλύτερα δημόσια και ιδιωτικά έργα που εκτελούνται στη χώρα.
Στην πράξη, οι αριθμοί αυτοί μεταφράζονται σε ουσιαστικό περιβαλλοντικό όφελος: με τα ποσοστά ανακύκλωσης στις μονάδες του δικτύου να αγγίζουν το 95%, ο φαινομενικά άχρηστος όγκος των ΑΕΚΚ μετατρέπεται σε χρήσιμα δευτερογενή υλικά που επιστρέφουν στην παραγωγική αλυσίδα. Έτσι, περιορίζεται η ανάγκη για νέες εξορύξεις, εξοικονομούνται πολύτιμοι φυσικοί πόροι και παράλληλα καθίσταται εφικτή η περιβαλλοντική αποκατάσταση ανενεργών λατομείων και επιβαρυμένων περιοχών.
