Η απλή αναλογική στην Αυτοδιοίκηση και οι… καθυστερημένες δημοκρατικές ευαισθησίες

Παρακολουθώντας κάποιος τη μεγάλη συζήτηση που έχει «ξεδιπλωθεί» το τελευταίο διάστημα για τις αλλαγές και μεταρρυθμίσεις που προωθεί η κυβέρνηση στην Αυτοδιοίκηση, πείθεται όλο και περισσότερο ότι αυτό που επιχειρείται να μεταρρυθμιστεί είναι το ίδιο το αυτοδιοίκητο των Δήμων και των Περιφερειών. Τόσο μέσα από τις διατάξεις του σχεδίου νόμου «Κλεισθένης Ι» που αφορούν στη λειτουργία των Οργανισμών Τοπικής Αυτοδιοίκησης, όσο και μέσα από εκείνες που σχετίζονται με το εκλογικό σύστημα με το οποίο θα πραγματοποιηθούν οι προσεχείς αυτοδιοικητικές εκλογές, όλα «φωνάζουν» ότι αυτό που επιχειρείται είναι το «κόντεμα» του αυτοδιοικητικού θεσμού.

Είναι τόσο αθώα αυτή η επιλογή; Δεν νομίζουμε. Ιδιαίτερα στην περίπτωση του εκλογικού νόμου τα πράγματα είναι ακόμη πιο ξεκάθαρα. Την εποχή των μεγάλων αυτοδυναμιών και της κυριαρχίας των παλαιών κομμάτων, ουδείς σκεφτόταν την απλή αναλογική. Είχαν φροντίσει να διαμορφώσουν την Αυτοδιοίκηση σε χώρο ιπποδρόμου της Ρωμαΐκής ή Βυζαντινής Αυτοκρατορίας, στηρίζοντας κατά περίπτωση τους Βένετους, τους Ρούσσους, τους Πράσινους και τους Λευκούς, αναλόγως πώς εξυπηρετούνταν οι σκοπιμότητές τους. Τότε, ούτε τους ενοχλούσε το εάν εκφράζεται ανόθευτα η λαϊκή βούληση, ούτε τους απασχολούσε εάν οι αιρετοί αποχτούσαν δύναμη δυσανάλογη με το εκλογικό ποσοστό που πετύχαιναν στις εκλογές.

_______________________

Ο έλεγχος της Αυτοδιοίκησης, μέσω του περιορισμού της πολιτικής βαρύτητας των αιρετών στις τοπικές κοινωνίες, δεν έχει μόνο «αριστερό πρόσημο». Είναι διακομματική ανάγκη να «ψαλιδιστούν τα φτερά» όσων επιχειρούν να «απεγκλωβίσουν» τους ΟΤΑ από τις κομματικές αγκάλες.

_______________________

Όλα αυτά άρχισαν να τους απασχολούν από τον καιρό που άρχισαν να πληθαίνουν οι «αντάρτες» δήμαρχοι και συνδυασμοί και που τα ίδια τα κόμματα άρχισαν να χάνουν το «πάνω χέρι» στα αυτοδιοικητικά πράγματα. Έτσι τώρα, ως διά μαγείας, θυμήθηκαν τα πάντα. Τώρα ξύπνησαν μέσα τους η «αποκοιμισμένη» δημοκρατικότητα και το πάθος για την ισότιμη έκφραση της λαϊκής ψήφου. Όχι, βέβαια, για το σύνολο της πολιτικής, αλλά για εκείνο το κομμάτι της διοίκησης που στοιχειωδώς βρίσκεται πιο κοντά στον απλό πολίτη. Στο άλλο κομμάτι, των «αυθεντιών» και των γενικών «κουμανταδόρων», η λαϊκή ψήφος δεν έχει… ωριμάσει ακόμη ώστε να εκφράζεται ισότιμα. Εκεί, μια χαρά λειτουργούν τα «μπόνους», είναι απόλυτα δημοκρατική η πλειοψηφική αριθμητική, δεν αντιβαίνει στην πολιτική ηθική μας η δυσαναλογία μεταξύ του εκλογικού ποσοστού και των εδρών που κατέχει ένα κόμμα στη Βουλή…

Η σημερινή κυβέρνηση έρχεται να κάνει τη «βρόμικη» δουλειά που δεν είμαστε βέβαιοι πόσο ΔΕΝ την θέλουν και κάποια από τα υπόλοιπα κόμματα του Κοινοβουλίου. Ο έλεγχος της Αυτοδιοίκησης, μέσω του περιορισμού της πολιτικής βαρύτητας των αιρετών στις τοπικές κοινωνίες, δεν έχει μόνο «αριστερό πρόσημο». Είναι διακομματική ανάγκη να «ψαλιδιστούν τα φτερά» όσων επιχειρούν να «απεγκλωβίσουν» τους ΟΤΑ από τις κομματικές αγκάλες. Το γιατί είναι ο ΣΥΡΙΖΑ αυτός που αναλαμβάνει να διαπράξει αυτό το πολιτικό έγκλημα κατά των τοπικών κοινωνιών είναι κάτι που θα πρέπει να προβληματίσει τα στελέχη του. Όπως θα έπρεπε να τα είχε προβληματίσει γιατί συνέχισαν -με πάθος μάλιστα, μετά από ένα σημείο- την εφαρμογή των «εγκληματικών» μνημονίων, όπως τα ίδια αυτά στελέχη τα χαρακτήριζαν.

Δεν ξέρουμε αν και σε ποιον βαθμό θα προχωρήσουν οι αλλαγές που επιχειρεί η κυβέρνηση στην Αυτοδιοίκηση. Ούτε εάν η τελευταία έχει ουσιαστικούς τρόπους άμυνας απέναντι σε αυτές. Το μόνο βέβαιο είναι ότι εάν οι αιρετοί δεν καταφέρουν σε αυτό το τόσο κρίσιμο ιστορικό σημείο για τον αυτοδιοικητικό θεσμό να λειτουργήσουν ενωμένοι, αφήνοντας για λίγο στην μπάντα τις κομματικές ταυτότητές τους, θα έχουν συμβάλλει στο επιχειρούμενο πολιτικό έγκλημα. Και τότε, θα έχει ενδιαφέρον το πώς θα πάνε στις επικείμενες αυτοδιοικητικές εκλογές να ζητήσουν την ψήφο των δημοτών τους, λέγοντάς τους ότι αυτοί είναι οι ικανότεροι να διαχειριστούν τις υποθέσεις των τοπικών κοινωνιών τους.