Μ. Πατούλη Σταυράκη: Ελάχιστη υποχρέωσή μας ο σεβασμός προς τα πολιτιστικά επιτεύγματα

Με αφορμή την Παγκόσμια Ημέρα Πολιτισμικής Κληρονομιάς της UNESCO, η πρόεδρος του Ομίλου για την UNESCO Βορείων Προαστίων και του Δικτύου SDG 17 Greece για την προώθηση των 17 Στόχων Βιώσιμης Ανάπτυξης των Ηνωμένων Εθνών, Μαρίνα Πατούλη Σταυράκη, απευθύνει το ακόλουθο μήνυμα:

Η σημερινή Παγκόσμια Ημέρα έχει ως στόχο την ευαισθητοποίηση του κοινού στο σημαντικό θέμα της προστασίας της πολιτισμικής κληρονομιάς. Τα μνημεία του πανανθρώπινου πολιτισμού αποτελούν ζωντανούς οργανισμούς και η υπόθεση της προστασίας και ένταξής τους στη σύγχρονη κοινωνική, πολιτιστική και οικονομική ζωή αποτελεί μονόδρομο, βαδίζοντας προς ένα μέλλον βιώσιμης ανάπτυξης.

Ο σεβασμός μας προς τα επιτεύγματα και τα έργα πολιτισμού που μας κληροδότησαν οι προηγούμενες γενιές και η διαφύλαξή τους είναι η ελάχιστη υποχρέωσή μας. Πόσο μάλλον όταν είμαστε κληρονόμοι και «διαχειριστές» ενός παγκόσμιου πολιτισμικού θησαυρού. Η πολιτισμική κληρονομιά είτε υλική είτε άυλη αποτελεί το μέσο κατανόησης και αξιοποίησης του παρελθόντος. Με τη σωστή αξιοποίηση του πολιτισμού στο παρόν, τα οφέλη αυτού μεταλαμπαδεύονται στο μέλλον.

Την πολιτισμική κληρονομιά δύναται να την προσεγγίσουμε ποικιλοτρόπως μέσω εκδηλώσεων, έργων τέχνης, γεγονότων, ενώ δεν πρέπει να ξεχνάμε και τα διάφορα μνημεία και κτήρια που βρίσκονται και «αναπνέουν» σε έναν τόπο και έχουν αποκτήσει μια θεμελιώδη ιστορική σχέση μαζί του.

Στο πλαίσιο της ανάδειξης και προστασίας της τοπικής πολιτισμικής ταυτότητας ο αυτοδιοικητικός φορέας SDG 17 Greece, που αντίστοιχα με τον Όμιλο για την UNESCO Βορείων Προαστίων προωθεί τις αρχές βιώσιμης ανάπτυξης στον πολιτισμό πανελλαδικά, μέσω της πρωτοβουλίας «Adopt Α Goal», ενθαρρύνει τα μέλη του να «υιοθετήσουν» ένα τοπικό μνημείο, μια διαδρομή πολιτισμού που επιθυμούν να αναδείξουν ως σημείο αναφοράς για τον τόπο τους.

Ένα έργο τέχνης, ένα μνημείο, ένα φεστιβάλ έχει τη δυνατότητα να δημιουργεί και να ανοίγει διάλογο με το κοινό, συχνά ετερόκλητο και από διαφορετικά πολιτισμικά υπόβαθρα, να φέρνει σε επαφή λαούς με διαφορετικά ήθη και έθιμα. Με την άμεση αυτή οπτική επαφή ένας άνθρωπος μπορεί καθημερινά να έρχεται σε «επικοινωνία» με μνημεία ή γλυπτά τα οποία βρίσκονται γύρω του, τα οποία μπορεί να αγνοεί άθελά του ή να τα θαυμάζει. Η πολιτισμική κληρονομιά είναι το καταφύγιο του ανθρώπου. Και αυτό είναι κάτι που κατέστησε περισσότερο από εμφανές η πανδημία και η ανάγκη έστω για εξ αποστάσεως επαφή με τα έργα του πανανθρώπινου πολιτισμού. Μέσω της ψηφιακής δυνατότητας οι περισσότεροι χώροι πολιτισμού και τα μουσεία πλέον προσφέρονται για εικονικές διαδρομές. Είναι μια πολύ καλή ευκαιρία οι περισσότεροι από εμάς να εξοικειωθούμε με την ψηφιακή πολιτισμική εμπειρία, να έλθουμε πιο κοντά στην πανανθρώπινη πολιτισμική μας κληρονομιά και να αναβαθμίσουμε την αντίληψή μας όσον αφορά όλα αυτά τα θεμελιώδη που αντιπροσωπεύει ο πολιτισμός στη ζωή μας.

Για όλους εμάς τους Έλληνες η πολιτισμική κληρονομιά αποτελεί σήμα κατατεθέν και πηγή εθνικού κύρους που σε κρίσιμες περιόδους για το Έθνος μας έχει αποδειχθεί αξιόπιστος σύμμαχος στο πεδίο της διπλωματίας και της εξωτερικής πολιτικής. Η δραστική προστασία της είναι χρέος κάθε Έλληνα που οφείλει να είναι «ένας συνειδητός ευαίσθητος και παθιασμένος φρουρός της», όπως έλεγε και η Μελίνα Μερκούρη. Δίχως να γνωρίζουμε το παρελθόν μας, όχι μόνο χάνουμε την πολιτισμική μας ταυτότητα, αλλά δεν μπορούμε ούτε να την εξελίξουμε στο σήμερα ούτε να την προάγουμε στο μέλλον.