Γεώργιος Κόντης: Για μια ηλεκτρονική δημοτική διοίκηση

Μία από τις διαχρονικές παθογένειες της διοίκησης, τόσο σε κεντρικό επίπεδο όσο και σε επίπεδο Τοπικής Αυτοδιοίκησης, αποτελεί και η ανακολουθία ανάμεσα στην κείμενη νομοθεσία και στη διοικητική πρακτική.

Γράφει ο Γεώργιος Κόντης*

Με απλά λόγια, ενώ υφίσταται νομοθετικό καθεστώς το οποίο διευκολύνει την επικοινωνία μεταξύ πολίτη/δημότη και διοίκησης, η τελευταία αρνείται ή αδυνατεί να εφαρμόσει το υφιστάμενο νομοθετικό καθεστώς. Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί η ηλεκτρονική διακυβέρνηση. Μολονότι έχουν γίνει αρκετά νομοθετικά, αλλά και ουσιαστικά, βήματα τα τελευταία χρόνια, ιδίως σε επίπεδο φορολογικής διοίκησης, η επικοινωνία του πολίτη με τις δημόσιες υπηρεσίες εξακολουθεί, κατά κανόνα, να προϋποθέτει τη φυσική παρουσία του πρώτου.

Ήδη, ο ν. 2672/1998 (άρθρο 14) και ο ν.3230/2004 (αρ.10) είχαν εισαγάγει στη διοικητική πρακτική τη χρήση της τηλεομοιοτυπίας (φαξ) και του μηνύματος ηλεκτρονικής αλληλογραφίας (e-mail). Ταυτόχρονα, με τα νομοθετήματα αυτά καθορίσθηκε εννοιολογικά το ηλεκτρονικό ταχυδρομείο και η προηγμένη ηλεκτρονική υπογραφή, η τεχνική, δηλαδή, μέθοδος της ψηφιακής σφράγισης ηλεκτρονικών εγγράφων με τέτοιο τρόπο, έτσι ώστε να διασφαλίζεται η γνησιότητά τους. Με τον όρο ηλεκτρονικό έγγραφο αναγνωρίζεται κάθε μορφή αποτύπωσης της ανθρώπινης σκέψης, η οποία πραγματοποιείται μέσω της ηλεκτρονικής τεχνολογίας. Τόσο το τηλεομοιότυπο (fax), όσο και το μήνυμα ηλεκτρονικής αλληλογραφίας (e-mail) συνιστούν τέτοιες μορφές ηλεκτρονικού εγγράφου. Με τη νομοθεσία αυτή τέθηκαν οι βάσεις για την εξ αποστάσεως επικοινωνία, μέσω φαξ και e-mail, ανάμεσα στις δημόσιες υπηρεσίες, αλλά και ανάμεσα στις δημόσιες υπηρεσίες και τους πολίτες.

Με το ν. 3979/2011 κατοχυρώθηκε νομοθετικά το δικαίωμα των φυσικών και των νομικών προσώπων να επικοινωνούν και να συναλλάσσονται μέσω της ηλεκτρονικής τεχνολογίας με τους φορείς του δημοσίου τομέα και τους Οργανισμούς Τοπικής Αυτοδιοίκησης, αλλά και η υποχρέωση των οργανισμών αυτών να οργανώνονται ψηφιακά και να παρέχουν ηλεκτρονικές υπηρεσίες με ασφάλεια και διαφάνεια.

Ειδικότερη έκφανση της υποχρέωσης αυτής αποτελεί και η υποχρέωση κάθε φορέα να τηρεί δικτυακό τόπο, στον οποίον αναρτώνται ψηφιοποιημένα υποδείγματα αιτήσεων, δηλώσεων και παραστατικών, για την εκπλήρωση των υποχρεώσεων όσων συναλλάσσονται και συμβάλλονται με τους φορείς του δημοσίου. Η σημερινή τεχνολογία διασφαλίζει – κυρίως μέσω της τεχνικής της εγκεκριμένης/προηγμένης ηλεκτρονικής υπογραφής – ότι τα ηλεκτρονικά έγγραφα συντάσσονται και διαβιβάζονται με μεγαλύτερη ασφάλεια απ’ ότι τα παραδοσιακά έγγραφα.

Παράλληλα, το δικαίωμα του πολίτη/δημότη για πρόσβαση στα έγγραφα, κατά το άρθρο 5 του Κώδικα Διοικητικής Διαδικασίας (ν.2690/1999), αφορά και στα ηλεκτρονικά έγγραφα.

Πλέον, γίνεται λόγος για την έκδοση και κοινοποίηση ηλεκτρονικών διοικητικών πράξεων, για τη σύνταξη ηλεκτρονικών δημόσιων εγγράφων, την έκδοση ηλεκτρονικών αντιγράφων και τη διενέργεια ηλεκτρονικών συναλλαγών των πολιτών με τους φορείς του δημοσίου. Η ηλεκτρονική τεχνολογία διασφαλίζει την ψηφιακή υπογραφή και την ψηφιακή σφράγιση των ηλεκτρονικών διοικητικών εγγράφων. Υπό συγκεκριμένες προϋποθέσεις, τις οποίες ορίζει ρητά ο νόμος, ένα ηλεκτρονικό έγγραφο μπορεί να διαθέτει την ίδια νομική ισχύ με ένα παραδοσιακό έγγραφο.

Επιπροσθέτως, το χρονικό σημείο αποστολής και λήψης μιας ηλεκτρονικής αιτήσεως διαπιστώνεται, πλέον, με απόλυτη ακρίβεια. Τέλος, δεν θα μπορούσε να μην αναφερθεί η είσοδος της ηλεκτρονικής τεχνολογίας στο πεδίο των δημοσίων συμβάσεων – το οικείο νομοθετικό πλαίσιο ορίζεται, πλέον, από το ν.4412/2016, με τον οποίον ενσωματώθηκαν στην ελληνική έννομη τάξη οι κοινοτικές Οδηγίες 24/2014 και 25/2014 και με τον οποίον εισάγονται στην ελληνική διοικητική πρακτική οι ηλεκτρονικοί πλειστηριασμοί, η ηλεκτρονική υποβολή προσφορών, η ηλεκτρονική διάθεση συμβατικών εγγράφων, το κεντρικό ηλεκτρονικό μητρώο δημοσίων συμβάσεων (ΚΗΜΔΗΣ), η ηλεκτρονική ενδικοφανής προσφυγή κ.ά.

Από τα ανωτέρω συνάγεται ότι επαφίεται σε μία φιλόδοξη, ικανή και αποτελεσματική δημοτική διοίκηση να μετατρέψει έναν δήμο σε έναν «ψηφιακό δήμο», όπου η διοίκηση, μέσω της ηλεκτρονικής τεχνολογίας, θα μπορεί να ελέγχει άμεσα και αποτελεσματικά το σύνολο των στοιχείων (οικονομικά, διοικητικά, περιβαλλοντικά) του δήμου, διασφαλίζοντας την αναγκαία ταχύτητα και διαφάνεια στην επίλυση των αναφυόμενων προβλημάτων, ενώ, ταυτόχρονα, εξασφαλίζεται η διαδραστική επικοινωνία δημοτών και δήμου μέσα από τις ηλεκτρονικές συσκευές (ηλεκτρονικοί υπολογιστές, κινητά τηλέφωνα, ηλεκτρονικές ταμπλέτες), χωρίς την φυσική παρουσία των πρώτων, η οποία απαιτεί πολλές φορές χρόνο και κόπο.

Ο υποψήφιος δήμαρχος Αγίας Παρασκευής Γιώργος Οικονόμου, ως επικεφαλής της παράταξης Νέα Αρχή, με την πολυετή και πλούσια συνεισφορά του στις Ένοπλες Δυνάμεις της χώρας, αλλά και με την ιδιαίτερα επιτυχημένη δραστηριοποίησή του στον ιδιωτικό τομέα, είναι το πλέον κατάλληλο πρόσωπο για να αξιοποιήσει στο έπακρον τις νέες τεχνολογίες και να μετατρέψει τον Δήμο μας σε έναν εξ ολοκλήρου «ψηφιακό Δήμο».

* Διδάκτωρ Νομικής, δικηγόρος – υποψήφιος δημοτικός σύμβουλος με τον συνδυασμό Νέα Αρχή για την Αγία Παρασκευή, μέλος του Μητρώου Στελεχών της Νέας Δημοκρατίας.