Φάρμακα με το κουτάλι… Πάρτι μικροβίων

Η εξάπλωση θανατηφόρων μικροβίων που διαφεύγουν ακόμη και των πιο ισχυρών αντιβιοτικών δεν αποτελεί πλέον μια πρόβλεψη, αλλά λαμβάνει χώρα σε όλον τον κόσμο, ανακοίνωσαν την Τετάρτη 30 Απριλίου 2014 αξιωματούχοι του Οργανισμού Ηνωμένων Εθνών (ΟΗΕ).

«Ο κόσμος οδεύει προς μια εποχή μετά τα αντιβιοτικά, στην οποία κοινές λοιμώξεις και ήσσονος σημασίας τραύματα που επί δεκαετίες ήταν θεραπεύσιμα, μπορούν και πάλι να σκοτώνουν», λέει ο Κέιτζι Φουκούντα, βοηθός γενικός διευθυντής του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας (ΠΟΥ), αρμόδιος για την ασφάλεια της υγείας.

Σε παγκόσμια έκθεση που συνέταξε ο ΠΟΥ για την ανθεκτικότητα στα αντιβιοτικά, η οποία περιλαμβάνει δεδομένα από 114 χώρες, αναφέρεται πως υπερμικρόβια ικανά να διαφεύγουν ακόμη και των ισχυρότερων αντιβιοτικών, εντοπίζονται πλέον σε όλες τις περιοχές του κόσμου. Η ανθεκτικότητα στα αντιβιοτικά μπορεί εν δυνάμει να εμφανισθεί σε οποιαδήποτε ηλικία, σε οποιαδήποτε χώρα και αποτελεί πλέον σημαντική απειλή για τη δημόσια υγεία, «οι συνέπειες της οποίας θα είναι καταστροφικές».

Κατάχρηση των αντιβιοτικών οδήγησε στην ανθεκτικότητα του ανθρώπινου οργανισμού σε αυτά. Τα βακτήρια αναπτύσσουν νέους τρόπους για να αντιστέκονται. Από ένα από τα γνωστότερα υπερμικρόβια, το MRSA (Methicillin-Resistant Staphylococcus Aureus – Χρυσίζων Σταφυλόκοκκος Ανθεκτικός στη Μεθικιλλίνη), υπολογίζεται πως χάνουν τη ζωή τους περίπου 19.000 ανθρώπους στις ΗΠΑ. Σκοτώνει δηλαδή πολύ περισσότερους από τον ιό HIV (Human Immunodeficiency Virus – Ιός της Ανθρώπινης Ανοσοανεπάρκειας) και το AIDS (Acquired ImmunoDeficiency Syndrome – Σύνδρομο Επίκτητης Ανοσολογικής Ανεπάρκειας) καθώς και σε ανάλογο αριθμό ανθρώπων στην Ευρώπη.

Όπως ανακοίνωσε ο ΠΟΥ σε ορισμένες χώρες ακόμη και τα πιο ισχυρά αντιβιοτικά φάρμακα, τα οποία είναι φάρμακα που ανήκουν στην κατηγορία καρμπαπενέμες (carbapenems) δεν λειτουργούν πλέον σε περισσότερους από τους μισούς ανθρώπους που προσβάλλονται από κοινές ενδονοσοκομειακές λοιμώξεις. Οι λοιμώξεις αυτές προκαλούνται από ένα βακτήριο που αποκαλείται Klebsiella Pneumoniae, και μπορεί να είναι πνευμονία, λοιμώξεις του αίματος και λοιμώξεις σε νεογέννητα μωρά και ασθενείς που νοσηλεύονται σε μονάδες εντατικής θεραπείας.

Επίσης, η ανθεκτικότητα σε ένα από τα ευρύτερα χρησιμοποιούμενα αντιβιοτικά (φθοριοκινολόνες) για τη θεραπεία των λοιμώξεων του ουροποιητικού συστήματος που προκαλούνται από το κολοβακτήριο Escherichia coli πολύ διαδεδομένη.

Παρ΄ ότι τη δεκαετία του ΄80, που διαδόθηκαν τα ανωτέρω φάρμακα, η ανθεκτικότητα ήταν σχεδόν μηδενική, σήμερα υπάρχουν χώρες στις οποίες είναι αναποτελεσματικά σε περισσότερους από τους μισούς ασθενείς.

Όπως τονίζει ο κ. Κ. Φουκούντα πρέπει να λάβουμε άμεσα μέτρα για την καταπολέμηση του προβλήματος. Όπως χαρακτηριστικά λέει «Αν δεν αναλάβουμε σημαντική δράση για να βελτιώσουμε τις προσπάθειες να αποτρέπουμε λοιμώξεις και αν δεν αλλάξουμε τον τρόπο με τον οποίο παράγουμε, συνταγογραφούμε και χρησιμοποιούμε τα αντιβιοτικά, ο κόσμος θα χάνει ολοένα και περισσότερα απ΄ αυτά τα παγκόσμια αγαθά δημόσιας υγείας και οι συνέπειες θα είναι καταστροφικές».