Ασφαλιστικό με… ρήτρα φτώχειας

Νέα προαπαιτούμενα έθεσε το Eurogroup για την εκταμίευση των τελευταίων δόσεων του δανείου προς την Ελλάδα. Πέραν των όσων προβλέπονται στο πολυνομοσχέδιο γύρω από τα ασφαλιστικά ταμεία και τα οποία αναμένεται να εφαρμοστούν το επόμενο διάστημα, οι Ευρωπαίοι ζητούν δύο επιπλέον μέτρα. Την ενοποίηση όλων  των επικουρικών ταμείων του Δημοσίου και τη συγχώνευσή τους με το ενιαίο επικουρικό ταμείο του ιδιωτικού τομέα (ΕΤΕΑ), καθώς και το «άνοιγμα» εκ νέου του ασφαλιστικού.

Στο μεταξύ οι νέες μειώσεις στις επικουρικές συντάξεις και στα εφάπαξ έρχονται με την εφαρμογή του νέου νόμου που ψηφίστηκε την Κυριακή 31 Μαρτίου. Η κατάργηση 24 κοινωνικών πόρων που εισέπρατταν τα Ταμεία και η εφαρμογή της «ρήτρας μηδενικού ελλείμματος» θα οδηγήσουν αναπόφευκτα σε μειώσεις των παροχών, οι οποίες θα πρέπει να προσαρμόζονται στο εκάστοτε ύψος των εσόδων των Ταμείων.

Αλλαγές έρχονται και για την επικουρική ασφάλιση. Η αρχή γίνεται από το Ενιαίο Ταμείο Επικουρικής Ασφάλισης (ΕΤΕΑ), στο οποίο οι αλλαγές στον υπολογισμό της σύνταξης ξεκινούν την 1η Ιουλίου 2014 και όχι την 1η Ιανουαρίου 2015, όπως αρχικά είχε προγραμματισθεί. Εφαρμόζεται επίσης ο συντελεστής βιωσιμότητας, με αποτέλεσμα να πραγματοποιούνται αυτομάτως περικοπές στις παροχές των Ταμείων όπου διαπιστώνονται ελλείμματα.

Ως προϋποθεση για τη δόση του Ιουλίου τέθηκε η ψήφιση νόμου για την ένταξη των επικουρικών ταμείων του Δημοσίου στο ΕΤΕΑ. Αναφορικά με τον υπολογισμό των συντάξεων, από τον Ιούλιο 2014 θα υπολογίζεται ως εξής: το τμήμα της σύνταξης που αντιστοιχεί στον χρόνο ασφάλισης ως 30 Ιουνίου 2014 θα υπολογίζεται με το «παλαιό σύστημα» και το τμήμα που αντιστοιχεί στον χρόνο ασφάλισης από τον Ιούλιο και μετά με τον νέο τρόπο υπολογισμού. Το νέο σύστημα θα είναι διανεμητικό με προκαθορισμένες εισφορές και νοητή κεφαλαιοποίηση.

Περικοπές αναμένονται και στα μερίσματα των μετοχικών ταμείων που έχουν ελλείμματα. Στον πρόσφατο νόμο προβλέπεται πως τα μετοχικά ταμεία πολιτικών υπαλλήλων και των σωμάτων ασφαλείας (Στρατού, Αεροπορίας και Ναυτικού) πραγματοποιούν υποχρεωτικά κάθε έτος αναλογιστική μελέτη και αναλόγως προσαρμόζουν τις παροχές τους.

Ο πρόσφατος νόμος προβλέπει ακόμη ότι από 1ης Ιανουαρίου 2015 επεκτείνεται η ρήτρα μηδενικού ελλείμματος (συντελεστής βιωσιμότητας) σε όλους τους φορείς επικουρικής ασφάλισης και πρόνοιας του υπουργείου Εργασίας και στους αντίστοιχους τομείς των σωμάτων ασφαλείας (ΤΕΑΠΑΣΑ). Δηλαδή, όλα τα επικουρικά ταμεία και τα ταμεία εφάπαξ θα προσαρμόζουν τις παροχές τους στα έσοδα του Ταμείου, όπως ισχύει και στο ΕΤΕΑ.

Ασφαλιστικό

Το Eurogroup έθεσε, επίσης, ως προαπαιτούμενο το άνοιγμα του Ασφαλιστικού. Αναμένεται, λοιπόν, να πραγματοποιηθούν αναλογιστικές μελέτες σε όλα τα ασφαλιστικά ταμεία, κάτι που προδιαγράφει τη λήψη νέων επώδυνων μέτρων το 2015. Να σημειωθεί ότι όλα τα Ταμεία βρίσκονται σε δεινή οικονομική κατάσταση εξαιτίας των μειωμένων εσόδων που οφείλεται στην ανεργία και τη συνεχιζόμενη οικονομική ύφεση. Σε αυτά ήλθαν να προστεθούν οι νέες απώλειες εσόδων που θα προκαλέσει η πρόσφατα ψηφισμένη μείωση των εισφορών. Μάλλον η κυβέρνηση θα υποχρεωθεί να λάβει νέα μέτρα ώστε να αποφευχθεί η περαιτέρω επιβάρυνση του κρατικού προϋπολογισμού για τις παροχές των Ταμείων, κάτι που θα έθετε σε κίνδυνο συνολικά το πρόγραμμα δημοσιονομικής εξυγίανσης. Υπό μείωση, λοιπόν, κύριες συντάξεις, τα εφάπαξ, οι επικουρικές και γενικότερα οι παροχές των ασφαλιστικών ταμείων.

Συζητείται, επίσης, η πλήρης κατάργηση όλων των συνταξιοδοτήσεων για ηλικίες κάτω των 62 ετών. Σε αυτή την περίπτωση θα αυξηθούν άμεσα τα όρια ηλικίας που ισχύουν έως σήμερα για τη συνταξιοδότηση σε Δημόσιο και ΔΕΚΟ και θα καταργηθούν όλες οι ευνοϊκές διατάξεις που παραμένουν σε ισχύ στο ΙΚΑ για τις μητέρες με ανήλικα παιδιά.

Νέα μείωση συζητείται και για τις συντάξεις λόγω πρόωρης εξόδου πέραν του 6% για κάθε χρόνο πριν από το γενικό όριο που ισχύει σήμερα ως το ανώτατο όριο ποινής (συνολική μείωση 30%) σε όσους αποχωρούν πρόωρα, καθώς επίσης και η κατάργηση των ειδικών διατάξεων που διατηρούνταν μετά την ένταξη των ειδικών ταμείων στο ΙΚΑ και προέβλεπαν διαφορετικές εισφορές και διαφορετικές παροχές.