«Ένταση διαρκείας» βλέπει η Αθήνα με την Άγκυρα

Ένα θερμό καλοκαίρι βλέπει η Αθήνα στα ελληνοτουρκικά, μετά και τη δημοσίευση στην τουρκική εφημερίδα της Κυβέρνησης του χάρτη με τα 24 οικόπεδα όπου η Τουρκική κυβέρνηση σκοπεύει να ξεκινήσει έρευνες για υδρογονάνθρακες. Το κλίμα δεν βοηθάει ούτε η διακηρυγμένη πλέον συνεργασία Ερντογάν – Σάρατζ στο πλαίσιο του τουρκο-λιβυκού μνημονίου, με την Τουρκία να μιλά πλέον ευθέως για έρευνα νότια της Κρήτης.

Η Αθήνα μέσα στην εβδομάδα ξεκάθαρισε ότι υπάρχει και το σενάριο της στρατιωτικής εμπλοκής στην περίπτωση που η Τουρκία επιχειρήσει να διασχίσει τις «κόκκινες γραμμές» της ελληνικής πλευράς.

Ο Κυριάκος Μητσοτάκης επιδιώκει να καταστήσει ευρωπαϊκό θέμα την τουρκική προκλητικότητα, μέσω των επιστολών που έστειλε την Πέμπτη σε Σαρλ Μισέλ και Ούρσουλα Φον Ντερ Λάιεν, αφού θεωρεί ότι ενδεχόμενη εμπλοκή Αθήνας – Άγκυρας στο Αιγαίο ή στη Νοτιοανατολική Μεσόγειο θα επηρεάσει και τις Βρυξέλλες. Στην Αθήνα πάντως βλέπουν «ένταση διαρκείας» μέσα στο καλοκαίρι που δεν θα μοιάζει με αντίστοιχα των περασμένων ετών, αφού ούτε μορατόριουμ λόγω τουρισμού μπορεί να επιβληθεί (οι τουριστικές ροές σε Ελλάδα και Τουρκία θα είναι επί της ουσίας μειωμένες), ενώ θεωρείται βέβαιο πως ο Ταγίπ Ερντογάν, που πιέζεται δραματικά στο εσωτερικό του λόγω και της κακής κατάστασης της οικονομίας, θα επιδιώξει να «εργαλειοποιήσει» εκ νέου το μεταναστευτικό για να ασκήσει εκ νέου πίεση στην Ευρώπη. Το πρόβλημα είναι ότι, παρά τη διακηρυγμένη πρόθεση για επαναλειτουργία καναλιών επικοινωνίας μεταξύ Αθήνας και Άγκυρας, κάτι τέτοιο δεν υπάρχει αυτή τη στιγμή, ενώ ούτε σε επίπεδο υπουργών Εξωτερικών ή Άμυνας υπάρχει ανοικτή γραμμή, γεγονός που επιδεινώνει την κατάσταση.

Έρευνες κάτω από την Κρήτη προαναγγέλει η Τουρκία

Η κυρίαρχη εκτίμηση που υπάρχει πάντως στην Αθήνα είναι ότι η Άγκυρα δεν θα ξεκινήσει έρευνες για υδρογονάνθρακες στις περιοχές του Αιγαίου, αλλά νότια της Κρήτης. Μάλιστα χθες η τουρκική εφημερίδα «Γενί Σαφάκ» δημοσίευσε ρεπορτάζ σύμφωνα με το οποίο η Τουρκία θα ξεκινήσει έρευνες στα τεμάχια 15 και 20 κάτω από την Κρήτη. Το θέμα μάλιστα συζήτησαν κατά τη συνάντησή τους ο Τούρκος πρόεδρος, Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν με τον πρωθυπουργό της Λιβύης, Φαγιέζ Σαράτζ. Η «Γενί Σαφάκ» υποστηρίζει μάλιστα ότι η Ελλάδα επιχείρησε να καταλάβει μια θαλάσσια περιοχή 39 χιλιάδων τ.χμ. που ανήκει στη Λιβύη, αντίθετα με το διεθνές δίκαιο. Υποστηρίζει ότι ένα μέρος του τεμαχίου 15 αποτελεί ΑΟΖ της Τουρκίας και πως το τεμάχιο 20 αποτελεί ΑΟΖ της Λιβύης. 

«Γκάζι» για θέσπιση ΑΟΖ με Ιταλία και Αίγυπτο από την Αθήνα

Η Αθήνα επιδιώκει να απαντήσει στο τουρκο-λιβυκό μνημόνιο με συμφωνίες χάραξης υφαλοκρηπίδας και Αποκλειστικής Οικονομικής Ζώνης με την Ιταλία και την Αίγυπτο, ενώ ξεχωριστή σημασία θα έχει το ταξίδι του Ιταλού υπουργού Εξωτερικών, Λουΐτζι ντι Μάγιο, την Τρτίη στην Αθήνα. Τεχνικά κλιμάκια των δύο χωρών εδώ και μήνες επεξεργάζονται σχετικά σχέδια και σχετικές συζητήσεις αναμένεται να συνεχιστούν στο ανώτατο διπλωματικό επίπεδο.

Το καλό σενάριο είναι να υπάρξει συμφωνία με τη Ρώμη μέσα στις επόμενες εβδομάδες, ενώ υπενθυμίζεται πως υπάρχει συμφωνία για την υφαλοκρηπίδα από το 1977 με την Ιταλία, η οποία παραμένει στο συρτάρι, αφού τα δικαιώματα αλιείας που έχουν Ιταλοί αλιείες εδώ και εκατοντάδες χρόνια στο Ιόνιο «φρενάρουν» την υπογραφή της. Σύμφωνα με πληροφορίες, εφόσον υπάρξει μιας μορφή πολιτική δήλωση από ελληνικής πλευράς που θα καλύπτει την Ιταλία, ότι δηλαδή ότι κάποιες πάγιες πρακτικές αλιείας των Ιταλών μπορούν να συνεχιστούν στην ελληνική ΑΟΖ, μπορεί να έχουμε και υπογραφή σύντομα.

Στο κακό σενάριο η Ρώμη δεν θα κάνει αποδεκτές της ελληνικές προτάσεις και τα τεχνικά κλιμάκια θα συνεχίσουν να εργάζονται για μια συμφωνία των δύο πλευρών.  Η Αίγυπτος είναι πιο σύνθετη περίπτωση, καθώς στην περιοχή εμπλέκονται ακόμη η Τουρκία, η Κύπρος και Ισραήλ. Και εκεί υπάρχουν συνομιλίες που διεξάγονται σε τεχνικό επίπεδο, ενώ καλά πληροφορημένες πηγές εξηγούν ότι εάν υπάρξει περίπτωση συμφωνίας, αυτή θα αφορά τμηματική οριοθέτηση και όχι πλήρη συμφωνία μεταξύ των δυο χωρών.