Οδηγός διαχείρισης βιοαποβλήτων από τον ΕΔΣΝΑ

Τα βήματα που πρέπει να ακολουθήσουν οι Δήμοι της Αττικής, προκειμένου να αναπτύξουν με επιτυχία προγράμματα διαλογής στην πηγή (ΔσΠ) βιοαποβλήτων, καταγράφονται σε ολοκληρωμένο Οδηγό που εξέδωσαν ο Ειδικός Διαβαθμιδικός Σύνδεσμος Νομού Αττικής (ΕΔΣΝΑ), το Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο (ΕΜΠ) και η ΕΠΤΑ Μελετητική με τη συνεργασία των Δήμων Αθήνας και Κηφισιάς που συμμετείχαν στο πρόγραμμα LIFE ATHENS BIOWASTE.

Ο Οδηγός περιλαμβάνει κατευθυντήριες οδηγίες βήμα-βήμα και πρακτικές συμβουλές για το πώς μπορεί ένας δήμος να σχεδιάσει, να εγκαταστήσει, να υλοποιήσει και να παρακολουθήσει ένα σύστημα ΔσΠ (σε συνδυασμό με την εκστρατεία ευαισθητοποίησης).

Ο Οδηγός συντάχθηκε αξιοποιώντας τα αποτελέσματα από την πιλοτική διαλογή στην πηγή των βιοαποβλήτων στον Δήμο Αθηναίων και στον Δήμο Κηφισιάς, που εφαρμόστηκε σε επιλεγμένες περιοχές, καλύπτοντας πληθυσμό της τάξης των 3.000 κατοίκων σε κάθε Δήμο.

Τα βιοαπόβλητα που συλλέχθηκαν, οδηγήθηκαν στο Εργοστάσιο Μηχανικής Ανακύκλωσης και Κομποστοποίησης (ΕΜΑ) στα Άνω Λιόσια, όπου υπήρξε ξεχωριστή επεξεργασία, με σκοπό την παραγωγή εδαφοβελτιωτικού (κόμποστ) υψηλής ποιότητας.

Σε δηλώσεις του ο πρόεδρος του ΕΔΣΝΑ και περιφερειάρχης Αττικής Γιάννης Σγουρός επεσήμανε ότι:

«Τα αποτελέσματα του προγράμματος LIFE μας δείχνουν τον δρόμο για την ανάπτυξη προγραμμάτων διαλογής στην πηγή βιοαποβλήτων που σήμερα βρίσκονται σε εμβρυικό στάδιο. Εντάσσονται στον συνολικό σχεδιασμό που είχαμε θέσει σε εφαρμογή, ώστε τίποτε να μην πηγαίνει για ταφή, εάν πρώτα δεν υποστεί κάποιας μορφής επεξεργασία. Σχεδιασμό που συμπληρώνεται από δράσεις πρόληψης, επαναχρησιμοποίησης, ανάκτησης σύμφωνα με τις οδηγίες της Ευρωπαϊκής Ένωσης και στον οποίο εντάσσονταν οι διαγωνισμοί για την κατασκευή των Μονάδων Επεξεργασίας Απορριμμάτων και των Μονάδων Κομποστοποίησης. Η Αττική μπορεί να κερδίσει το στοίχημα της διαχείρισης των απορριμμάτων, αρκεί αυτή να μη θυσιάζεται στον βωμό μικροκομματικών σκοπιμοτήτων και όλοι οι εμπλεκόμενοι φορείς να συμπλεύσουν σε μία κοινή γραμμή. Δεν μπορεί να γίνεται κάθε φορά ένα βήμα μπρος και δύο πίσω».

Σύμφωνα με την ανακοίνωση του ΕΔΣΝΑ, στην Ελλάδα, με τον Νόμο 4042/2012 έως το 2015 το ποσοστό χωριστής συλλογής των βιοαποβλήτων θα πρέπει να ανέλθει, κατ΄ ελάχιστο, στο 5% του συνολικού τους βάρους και έως το 2020, κατ΄ ελάχιστο, στο 10%. Επίσης, ο στόχος εκτροπής των βιοαποδομήσιμων αστικών αποβλήτων από την ταφή και το ειδικό τέλος ταφής, επιβάλλουν έμμεσα τη χωριστή συλλογή και επεξεργασία των βιοαποβλήτων.

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζουν ωστόσο και τα συμπεράσματα του προγράμματος που περιλαμβάνονται στον Οδηγό, διαθέσιμος στην ιστοσελίδα του ΕΔΣΝΑ, www.edsna.gr. Σύμφωνα με αυτά:

• Στις περιοχές του Δήμου Κηφισιάς όπου εφαρμόστηκε σύστημα πόρτα-πόρτα παρατηρείται συστηματικά πολύ υψηλή καθαρότητα των προδιαλεγμένων βιοαποβλήτων, η οποία κυμαίνεται σε επίπεδα άνω του 98% κατά βάρος. Λόγω της καλής ποιότητας των βιοαποβλήτων καθίσταται δυνατή η απευθείας επεξεργασία τους στη μονάδα κομποστοποίησης.
• Στην περίπτωση της περιοχής Κυπριάδου του Δήμου Αθηναίων όπου λειτουργεί πρόγραμμα ΔσΠ των βιοαποβλήτων με τη χρήση κεντρικών κάδων, οι προσμίξεις ανέρχονται στο 5% – 6% κ.β. και για ορισμένα φορτία απαιτείται να προηγηθεί καθαρισμός πριν οδηγηθούν προς επεξεργασία στη μονάδα κομποστοποίησης.
• Σε κατεξοχήν εμπορικές περιοχές, όπως στο Γκάζι του Δήμου Αθηναίων, όπου εφαρμόζεται πρόγραμμα ΔσΠ με σύστημα κεντρικού κάδου, παρουσιάζεται η μεγαλύτερη πρόκληση αναφορικά με την παρουσία προσμίξεων στα προδιαλεγμένα βιοαπόβλητα. Το υλικό παρουσιάζει συστηματικά πολλές προσμίξεις παντός τύπου αλλά κυρίως υλικά συσκευασιών.
• Από ανάλυση που πραγματοποιήθηκε τόσο σε δείγματα εισερχόμενων υλικών όσο και στο τελικό προϊόν (κόμποστ), επιβεβαιώνεται ότι η διαλογή στην πηγή των βιοαποβλήτων μπορεί να διασφαλίσει υψηλής ποιότητας κόμποστ προδιαγραφών ECOLABEL (ανάλογου της κλάσης Α΄ της Αυστρίας με εφαρμογή στη γεωργία) χωρίς υπερβάσεις των οριακών τιμών σε βαρέα μέταλλα.

Ο Οδηγός αναμένεται να αποσταλεί από τον ΕΔΣΝΑ σε όλους τους Δήμους της Αττικής προκειμένου να αξιοποιηθεί για την ανάπτυξη προγραμμάτων διαλογής στην πηγή βιοαποβλήτων.

Το έργο Athens Biowaste χρηματοδοτείται κατά 50% από το Πρόγραμμα LIFE+ της Ευρωπαϊκής Ένωσης που είναι το χρηματοδοτικό μέσο της Ευρωπαϊκής Ένωσης για το περιβάλλον.

Σύμφωνα με την Οδηγία Πλαίσιο 2008/98, ως βιολογικά απόβλητα (βιοαπόβλητα) ορίζονται τα βιοαποδομήσιμα απόβλητα κήπων και πάρκων, τα απορρίμματα τροφών και μαγειρείων από σπίτια, εστιατόρια, εγκαταστάσεις ομαδικής εστίασης και χώρους πωλήσεων λιανικής και τα συναφή απόβλητα από εγκαταστάσεις μεταποίησης τροφίμων.