Μπορεί να προκύψουν ευκαιρίες μέσα από την καταστροφή;

Ένας παλιός φίλος και συνάδελφος συνήθιζε να μου λέει όταν «με έπαιρνε από κάτω»: «Ξέρεις ποια είναι η διαφορά μεταξύ ενός αισιόδοξου κι ενός απαισιόδοξου; Καμία, απλώς ο πρώτος περνά καλύτερα».

Τελευταίως φέρνω αυτή τη φράση αρκετές φορές στον νου, προσπαθώντας να αισιοδοξήσω, μπας και ξορκίσω τη βαριά κατάθλιψη που προκαλεί η καθημερινή ενασχόληση με μια επικαιρότητα που βρίθει αρνητικών ειδήσεων. Παλαιότερα, μέσα στο κατακαλόκαιρο, πήγαιναν «διακοπές» και οι ειδήσεις και τη θέση των «σοβαρών» ρεπορτάζ έπαιρναν οι «αποστολές» στις παραλίες και οι «συνεντεύξεις» με λουόμενους. Τα τελευταία χρόνια ανατράπηκε κι αυτό. Από τη μία η κρίση, τα μνημόνια, οι επαναλαμβανόμενες εκλογές, από την άλλη τα τυφλά τρομοκρατικά χτυπήματα…

Επιστρέφεις στην τοπική επικαιρότητα και απογοητεύεσαι ακόμη περισσότερο. Ατέλειωτες ανούσιες συζητήσεις στα Δημοτικά Συμβούλια, «βομβαρδισμός» δελτίων Τύπου, κι όλα με κοινό παρανομαστή, όχι τη διάθεση συνεννόησης, όχι τις καταθέσεις προτάσεων που θα μπορούσαν να αλλάξουν το «γκρίζο» σήμερα και να βάλουν τα θεμέλια για ένα καλύτερο αύριο, αλλά την εξόντωση του πολιτικού αντιπάλου και την αυτοπροβολή του «επιτιθέμενου».

Εγκλωβισμένοι στη λογική «αφού δεν κυβερνώ εγώ, θα κάνω τη ζωή δύσκολη αυτού που λαμβάνει τις αποφάσεις», οι αντιπολιτευόμενοι ουσιαστικά «δυναμιτίζουν» κάθε προσπάθεια ν’ αλλάξουν τα πράγματα. Για να διαπιστώσουν, όταν βρεθούν οι ίδιοι στο «πηδάλιο», ότι με την τακτική που ακολούθησαν αυτό που κατόρθωσαν είναι να δυσκολέψουν ακόμη περισσότερο τη δική τους θητεία…

Αλήθεια, πόση αισιοδοξία μπορεί ν’ αντλήσει κάποιος διαπιστώνοντας ότι ακόμη και μία παιδική χαρά, ένας δημοτικός κινηματογράφος, ένας υπόγειος χώρος στάθμευσης, μπορούν να αποτελέσουν μείζον θέμα πολιτικής αντιπαράθεσης, λες και από αυτό θα κριθεί το μέλλον ενός τόπου, μιας κοινωνίας.

Ακόμη κι αυτή η πολυεπίπεδη κρίση, αντί να μας ωριμάσει ως λαό και ως κοινωνία, 
αντί να μας ενώσει στην κοινή προσπάθεια «να γυρίσουμε το παιχνίδι», 
μας σπρώχνει ολοένα και χαμηλότερα, μας βυθίζει όλο και περισσότερο...

«Μα θα καταργήσουμε τη διαφωνία και την αντιπαράθεση;» θα αντιτάξει κάποιος. Σαφώς και όχι, όμως υπάρχει και η γόνιμη αντιπαράθεση, αυτή που δεν ακυρώνει, δεν ισοπεδώνει, αλλά συμβάλλει στη βελτίωση μιας πρότασης, σε πάει ένα βήμα παραπέρα. Χωρίς το άγχος για το ποιος θα πιστωθεί το τελικό αποτέλεσμα, χωρίς τη μικρόψυχη λογική τού «γιατί να βάλω πλάτη σε μία διοίκηση στην οποία δεν συμμετέχω».

Και για να μην παρεξηγηθούμε δεν είναι μόνο οι «αντιπολιτεύσεις» που «καίνε» τη συναίνεση και τη σύνθεση. Είναι και κάποιες διοικήσεις που αδυνατούν να δεχθούν την κριτική, ακόμη και την καλόπιστη, που προσπαθούν να βρουν τι «κρύβεται» πίσω από ένα δημοσίευμα που δεν κρίνεται (είτε από τις ίδιες, είτε από τους συμβουλάτορές τους) «φιλικό», που αρνούνται πεισματικά να κάνουν δεκτή μία όντως σωστή πρόταση από την πλευρά της οποιαδήποτε μειοψηφίας, που τρέμουν στην ιδέα να υπαναχωρήσουν από την αρχική θέση τους, ακόμη και όταν διαπιστώνουν ότι σφάλλουν.

Και λες δεν μπορεί, θα πιέσουν οι κοινωνίες ν’ αλλάξουν τα πράγματα. Θα σιχαθεί ο πολίτης, θα επαναστατήσει και θα απαιτήσει να σοβαρευτούν οι κυβερνώντες. Μα πού να προλάβουν και οι πολίτες; Έχουν να κυνηγήσουν τα Pokemon και ν’ ανεβάσουν στον λογαριασμό τους στο facebook σε ποια παραλία βρίσκονται, τι έφαγαν το μεσημέρι, πού θα πίνουν το ποτό τους το βράδυ κ.ο.τ. Και όταν ασχολούνται με την πολιτική, το κάνουν απλώς για να βγάλουν τα εσώψυχά τους, να βρίσουν σε κοινή… θέα, να αναζητήσουν στον «άλλον» τον υπεύθυνο για να του φορτώσουν όλα τα κρίματα του κόσμου…

Γι’ αυτό σου λέω, παλιέ καλέ μου φίλε, πώς να είσαι αισιόδοξος και να περνάς καλά, όταν ακόμη κι αυτή η πολυεπίπεδη κρίση, αντί να μας ωριμάσει ως λαό και ως κοινωνία, αντί να μας ενώσει στην κοινή προσπάθεια «να γυρίσουμε το παιχνίδι», μας σπρώχνει ολοένα και χαμηλότερα, μας βυθίζει όλο και περισσότερο;

Το βαρύναμε, όμως, το κλίμα και είναι και κατακαλόκαιρο. Και όπως έλεγε και ο Νίτσε, «αν κοιτάξεις για πολλή ώρα την άβυσσο, στο τέλος και η άβυσσος θα κοιτάξει εσένα…». Ας ελπίσουμε λοιπόν ότι, στο τέλος, θα καταφέρουμε να βρούμε τον δρόμο μας, ώστε ο καθένας μόνος του και όλοι μαζί να αποκτήσουμε και πάλι την αισιοδοξία μας. Να γίνουμε οι αισιόδοξοι που, όπως έλεγε ο Ουίνστον Τσόρτσιλ, βλέπουν μια ευκαιρία σε κάθε καταστροφή, σε αντίθεση με τους απαισιόδοξους, που βλέπουν μία καταστροφή σε κάθε ευκαιρία…