Νέστωρ Ζύγρας: Η διαχείριση της αποκομιδής αστικών απορριμμάτων στον Δήμο Πεντέλης

Με αφορμή την πρωτοβουλία της δημοτικής αρχής να αναθέσει την αποκομιδή ογκωδών αντικειμένων και οδοκαθαρισμού σε ιδιωτικές εταιρείες, πρoκύπτουν εύλογα ερωτήματα για την αποτελεσματικότητα του υφιστάμενου μηχανισμού αποκομιδής των απορριμμάτων και του οδοκαθαρισμού της περιοχής και ειδικά, αν έχουν αξιοποιηθεί πλήρως τα υφιστάμενα μέσα και είναι πράγματι αναπόφευκτη η προσφυγή στην συμβολή ιδιωτών.

Γράφει ο Νέστωρ Ζύγρας*

Θα εξετάσουμε στη συνέχεια τον τομέα αποκομιδής των αστικών σύμμεικτων απορριμμάτων (ΑΣΑ) και οδοκαθαρισμού της περιοχής, με βάση τα στοιχεία του Δήμου.

Διατιθέμενα μέσα

Σύμφωνα με το Τοπικό Σχέδιο Διαχείρισης Απορριμμάτων (ΤΣΔΑ) του Δήμου, που συντάχθηκε τo 2014 για λογαριασμό του Δήμου, έχουμε:

• Πληθυσμός Δήμου και νοικοκυριά: 34.934 άτομα, 12.585 νοικοκυριά, ήτοι 2,8 άτομα ανά νοικοκυριό.
• Ετήσια παραγωγή απορριμμάτων 2014, σύμφωνα με τα ζυγολόγια του ΦΟΣΔΑ: 17.754 τόνοι.
• Πλήθος απορριμματοφόρων αποκομιδής ΑΣΑ: 11 οχήματα χωρητικότητας 8 τόνων ή 16 κ.μ.

Για 240 εργάσιμες ημέρες του έτους, η μέση ημερήσια μεταφορά ανά όχημα προκύπτει ίση με 17.754/240 = 73,98 τόνοι ημερησίως, ήτοι 6,7 τόνοι ανά όχημα, ήτοι μέση πληρότητα οχημάτων 6,7/8= 84%.

Συμπέρασμα πρώτο: Κάθε όχημα εκτελεί ένα δρομολόγιο ημερησίως, παλαιότερα για το Πολύδροσο, όταν λειτουργούσε εκεί σταθμός μεταφόρτωσης, και σήμερα για σταθμό μεταφόρτωσης στο Κορωπί.

Πλήθος κάδων ΑΣΑ κατά ΤΣΔΑ: 600 κάδοι των 1.200 λίτρων, 100 των 660 λίτρων και 70 κάδοι των 120 λίτρων, ήτοι σύνολο 770 κάδοι συνολικής χωρητικότητας 794.400 λίτρων, ήτοι 662 ισοδύναμοι κάδοι των 1.200 λίτρων.

Ημερήσιος φόρτος κάδων: 73,98 τόνοι/662 ισοδύναμοι κάδοι= 112 κιλά ανά ισοδύναμο κάδο.

Ημερήσια πληρότητα κάδων: Εντός του οχήματος η πυκνότητα των ΑΣΑ ανέρχεται στα 8 τόνοι/16κ.μ.= 0,5 κιλά/ λίτρο. Η πυκνότητα στον κάδο μπορεί με ασφάλεια να εκτιμηθεί στα 0,25 κιλά/λίτρο. Αυτό σημαίνει ότι τα 112 κιλά απορριμμάτων ανά κάδο ισοδυναμούν με 448 λίτρα ανά κάδο, ήτοι σε ποσοστό πλήρωσης αυτού κατά 448/1200 = 37%.

Συχνότητα αποκομιδής κάδων: Με ημερήσια πληρότητα κάδων στο 37%, προκύπτει ότι η αποκομιδή τους μπορεί να γίνεται όχι κάθε μέρα, αλλά κάθε δύο μέρες. Στην περίπτωση αυτή η πληρότητά τους θα ανέρχεται στο 237=74%. Με βάση τα παραπάνω τα 11 οχήματα καλούνται να αδειάσουν 660/2= 330 κάδους ημερησίως, ήτοι 330/11= 30 ισοδύναμους κάδους το καθένα.

Χρόνος αποκομιδής κάδων: Έστω ότι η αποκομιδή διαρκεί 6 ώρες (υπολογίζουμε δύο ώρες για το μετ’ επιστροφής δρομολόγιο στον σταθμό μεταφόρτωσης στο Κορωπί). Στην περίπτωση αυτή ο χρόνος για το άδειασμα κάθε κάδου ανέρχεται στα 660= 360 λεπτά /30 κάδους= 12 λεπτά ανά κάδο!!!!

Συμπέρασμα δεύτερο: Επειδή τα 12 λεπτά για το άδειασμα ενός κάδου είναι εξωπραγματικό, ίσως και υπερ-τετραπλάσιο του πραγματικού, η αποκομιδή έχει τελειώσει πολύ πριν από την παρέλευση του εξαώρου. Έτσι εξηγείται το γεγονός ότι για να δεις απορριμματοφόρο σε αποκομιδή πρέπει να σηκωθείς πρωί.

Αναμένοντας τον σχετικό αντίλογο στα προεκτεθέντα από τους αρμόδιους της πρώην και νυν δημοτικής αρχής ευελπιστούμε παράλληλα να μας ενημερώσουν για το αντικείμενο απασχόλησης των πληρωμάτων των οχημάτων (εκτός του οδηγού) κατά το διάστημα από το τελείωμα της αποκομιδής μέχρι το πέρας του οκταώρου.

Αναμένουμε επίσης να μας εξηγήσουν γιατί αυτό το προσωπικό, κατά τον εκτός αποκομιδής χρόνο του, δεν χρησιμοποιείται για τον οδοκαθαρισμό και μας «προέκυψε» εξ αυτού η ανάγκη να τον αναθέσουμε σε ιδιώτη.

Δαπάνες

Σύμφωνα με το ΤΣΔΑ:

• Το πλήθος των εργαζόμενων σε αποκομιδή και οδοκαθαρισμό ανέρχονταν το 2014 σε 55 άτομα, το δε ετήσιο κόστος μισθοδοσίας (περιλαμβάνονται όλες οι ασφαλιστικές εισφορές) ανέρχονταν στα 1.707.824 ευρώ, ήτοι ετήσια δαπάνη 31.051 ευρώ ανά εργαζόμενο.
• Το κόστος συλλογής και μεταφοράς ανήλθε το 2014 σε 119 ευρώ ανά τόνο, το δε κόστος διάθεσης στα 45 ευρώ ανά τόνο, ήτοι 164 ευρώ ανά τόνο συνολικά.
• Το ετήσιο κόστος ανά κάτοικο ανέρχεται στα 90 ευρώ, ήτοι στα 252 ευρώ ανά νοικοκυριό.

Σε αυτά έρχονται να προστεθούν και οι δαπάνες για τη νέα ανάθεση για οδοκαθαρισμό, στη σύμβαση της οποίας σημειωτέον προβλέπεται τριετής και περιλαμβάνει απολύμανση των δρόμων κατά του κορωνοιού. Προβλέπει δηλαδή η δημοτική αρχή ότι θα χρειαστεί επί τρία χρόνια να ψεκάζουμε τους δρόμους; Αν τυχόν περιληφθεί αυτός ο όρος στην προς υπογραφή σύμβαση, θα πεταχτούν στην κυριολεξία λεφτά στους δρόμους.

Επειδή μέχρι σήμερα κάποιος οδοκαθαρισμός -έστω και πλημμελής- γινόταν, ξοδεύονταν δηλαδή κάποια χρήματα, η δημοτική αρχή οφείλει να ενημερώσει τους δημότες αν το κόστος της αποκομιδής και οδοκαθαρισμού θα μειωθεί, εφ’ όσον τμήμα των εν λόγω εργασιών θα εκτελούνται πλέον την υπό ανάθεσης σύμβασης.

Τα παραπάνω αναδεικνύουν την αδήριτη ανάγκη να αποτινάξει η Τοπική Αυτοδιοίκηση τον τίτλο του «πρωταθλητή της διαφθοράς», που έχει κατακτήσει σε όλες τις αξιολογήσεις της Δημόσιας Διοίκησης. Αυτό θα επιτευχθεί, όχι κρύβοντας τα πραγματικά προβλήματα κάτω από το χαλί, αλλά «πιάνοντας τον ταύρο από τα κέρατα». Το δίλημμα δημόσιο ή ιδιώτες, στη λογική του «μαύρο-άσπρο» είναι βάσιμο, μόνο όταν υπάρχει ένα αποτελεσματικό δημόσιο.

Αν η ηγεσία του Δήμου είναι ανίκανη ή απρόθυμη να διαχειριστεί τους διαθέσιμους πόρους, είναι πέρα από βέβαιο ότι δεν θα γίνει περισσότερο αποτελεσματική στη διαχείριση των υπό ανάθεση δημόσιων συμβάσεων. Οι δημότες, που χρηματοδοτούν τον μηχανισμό της αποκομιδής και του οδοκαθαρισμού, αξιώνουν εξορθολογισμό των διαδικασιών, αξιοποίηση των διαθέσιμων πόρων και όχι διασπάθιση των χρημάτων τους για πελατειακές σχέσεις.

* Τοπογράφος Μηχανικός, Νέα Πεντέλη