Ιστορική συμφωνία για το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν

Γεγονός αποτελεί πλέον η συμφωνία στις συνομιλίες των Έξι και της Τεχεράνης για το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν. Όπως ήταν αναμενόμενο, οι πρώτες αντιδράσεις από το Ισραήλ ήρθαν πριν την επίσημη ανακοίνωση της συμφωνίας, με τον Νετανιάχου να τη χαρακτηρίζει «μεγάλο λάθος ιστορικών διαστάσεων».

Η Διεθνής Υπηρεσία Ατομικής Ενέργειας (ΙΑΕΑ) ανακοίνωσε πως υπογράφηκε «οδικός χάρτης» για επιθεωρήσεις της σε εγκαταστάσεις του Ιράν και επίλυση όλων των εκκρεμοτήτων μέχρι το τέλος του χρόνου, όπως και ότι συμφωνήθηκε ξεχωριστός «διακανονισμός» για την εγκατάσταση στο Παρσίν.

Tα κύρια σημεία της συμφωνίας:

Περιορισμός του εμπλουτισμού ουρανίου

Κύριος στόχος είναι η εφαρμογή αυστηρών περιορισμών ώστε να διασφαλισθεί ότι το «Breakout», ο χρόνος που χρειάζεται για τον εμπλουτισμό ουρανίου με σκοπό την κατασκευή ατομικού όπλου, θα είναι τουλάχιστον ένα έτος επί μία δεκαετία.

Περιορισμός παραγωγής πλουτωνίου

Η συμφωνία προβλέπει ότι ο αντιδραστήρας βαρέος ύδατος του Αράκ θα τροποποιηθεί ώστε να μην έχει την ικανότητα παραγωγής πυρηνικού καυσίμου για στρατιωτικούς σκοπούς

Ενίσχυση των επιθεωρήσεων

Εφαρμογή καθεστώτος ενισχυμένων επιθεωρήσεων κατά τη διάρκεια ισχύος της συμφωνίας, αλλά και μετά από αυτή για ορισμένες δραστηριότητες. Η Διεθνής Υπηρεσία Ατομικής Ενεργείας θα μπορεί να επαληθεύει μέσω των επιθεωρήσεων τη λειτουργία των ιρανικών συσκευών φυγοκέντρησης για περίοδο είκοσι ετών και της παραγωγής συμπυκνωμένου ουρανίου (yellow cake) για περίοδο είκοσι πέντε ετών. Η Τεχεράνη δεσμεύεται να εφαρμόσει και να επικυρώσει το συμπληρωματικό πρωτόκολλο της IAEA που επιτρέπει τις εις βάθος επιθεωρήσεις.

Άρση των κυρώσεων

Οι κυρώσεις που έχουν επιβληθεί από τις ΗΠΑ και την Ευρωπαϊκή Ενωση στον χρηματοπιστωτικό τομέα και στους τομείς της ενέργειας και των μεταφορών θα αρθούν με την εφαρμογή από το Ιράν της συμφωνίας μετά την περί αυτού επαλήθευση της IAEA (αρχές 2016). Η ίδια διαδικασία θα ακολουθηθεί για την άρση των κυρώσεων του ΟΗΕ.

Εμπάργκο επί των όπλων-πυραυλικό πρόγραμμα

Οι κυρώσεις που αφορούν το πρόγραμμα βαλλιστικών πυραύλων και την προμήθεια επιθετικών οπλικών συστημάτων διατηρούνται. Η απαγόρευση μεταφοράς ευαίσθητων υλικών που μπορούν να χρησιμοποιηθούν στο ιρανικό βαλλιστικό πρόγραμμα παραμένει σε ισχύ για οκτώ χρόνια, εκτός της περίπτωσης που το Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ θα δώσει συγκεκριμένη άδεια.

Οι πρώτες αντιδράσεις από το Ισραήλ ήρθαν πριν την επίσημη ανακοίνωση της συμφωνίας, με τον Νετανιάχου να την χαρακτηρίζει «μεγάλο λάθος ιστορικών διαστάσεων». Συμφωνία με το Ιράν, είπε την Τρίτη, θα επιτρέψει στην Τεχεράνη «να συνεχίσει την επιθετική της στάση και να τρομοκρατεί την περιοχή».

Ικανοποιημένη η διεθνής κοινότητα, πλην της Σαουδικής Αραβίας

Την ικανοποίησή τους για την οριστικοποίηση της συμφωνίας εξέφρασαν ο Βλαντίμιρ Πούτιν και πολλοί άλλοι ξένοι ηγέτες.

Ο Πούτιν σημείωσε ότι με τη συμφωνία ανοίγει ο δρόμος για την καταπολέμηση της τρομοκρατίας στη Μέση Ανατολή.

Ο τούρκος υπουργός Οικονομικών δήλωσε ιδιαίτερα ικανοποιημένος, καθώς η συμφωνία – όπως είπε – θα ενισχύσει ακόμα περισσότερο τις διμερείς οικονομικές σχέσεις.

Ο τούρκος υπουργός Ενέργειας Τανέρ Γιλντίζ από την πλευρά του δήλωσε πως η συμφωνία είναι μία «πολύ θετική εξέλιξη», η οποία θα μπορούσε να απελευθερώσει τις επενδύσεις στην Ισλαμική Δημοκρατία.

Η Τουρκία είναι μεγάλος εισαγωγέας ιρανικού φυσικού αερίου. Οι εισαγωγές της από το Ιράν είχαν φθάσει σχεδόν τα 10 δισ. δολάρια το 2014, ενώ οι εξαγωγές της ανέρχονταν συνολικά σε περίπου 4 δισ. δολάρια.

Ο υπουργός Εξωτερικών της Γαλλίας Λοράν Φαμπιους διαβεβαίωσε επίσης ότι η συμφωνία θα είναι αρκετά στέρεη για τουλάχιστον δέκα χρόνια και πως οι μεγάλες δυνάμεις θα παρακολουθούν προσεκτικά πώς το Ιράν θα χρησιμοποιήσει τα χρήματα που θα προέλθουν από την άρση των κυρώσεων.

Τον σύμμαχο του καθ΄ όλη τη διάρκεια του εμφυλίου πολέμου στη Συρία συνεχάρη και ο Σύρος πρόεδρος Μπασάρ αλ Άσαντ.

Στον αντίποδα, η Σαουδική Αραβία προειδοποίησε για μία κακή συμφωνία, εάν η μείωση των κυρώσεων επιτρέψει στο Ιράν να σπείρει χάος στην ευρύτερη περιοχή.

Ο γενικός γραμματέας του ΟΗΕ Μπαν Γκι-Μουν χαιρέτισε την «ιστορική συμφωνία», εκτιμώντας ότι μπορεί να συμβάλει με ουσιαστικό τρόπο στην ειρήνη και στη σταθερότητα στην περιοχή και πέρα από αυτήν.

Πηγή: in.gr