Ο εφιάλτης της ευλογιάς «κρυμμένος» στους τάφους της Σιβηρίας

Με τη χερσόνησο Γιαμάλ της Σιβηρίας να πλήττεται από επιδημία άνθρακα, Ρώσοι ειδικοί ανησυχούν τώρα ότι η πρωτοφανής ζέστη θα ξεπαγώσει παλιούς τάφους και θα επιτρέψει στον φονικό ιό της ευλογιάς να επιστρέψει, σχεδόν 40 χρόνια μετά την εκρίζωσή του από τον πλανήτη.

Στις αρχές Αυγούστου η ρωσική κυβέρνηση έστειλε μεγάλη δύναμη στρατιωτών και επιστημόνων στη χερσόνησο Γιαμάλ της βόρειας Σιβηρίας, όπου τουλάχιστον ένας άνθρωπος πέθανε από το βακτήριο του άνθρακα και δεκάδες νοσηλεύτηκαν.

Το βακτήριο του άνθρακα, το οποίο εκτιμάται ότι προήλθε από κουφάρια μολυσμένων ζώων που ξεπάγωσαν έπειτα από δεκαετίες, σκότωσε επίσης χιλιάδες ταράνδους.

Ρώσοι ειδικοί δηλώνουν τώρα ανήσυχοι για το ενδεχόμενη επιστροφής του ιού της ευλογιάς. Στη χερσόνησο Γιαμάλ «υπήρξε μια μεγάλη επιδημία ευλογιάς τη δεκαετία του 1890» λέει στους «Siberian Times» ο Μπόρις Γκέρσενγκολτς, υποδιευθυντής ερευνών στο Ινστιτούτο Βιολογικών Προβλημάτων Κρυολιθοζώνης, το οποίο υπάγεται στη ρωσική Ακαδημία Επιστημών.

«Υπήρξε μια πόλη όπου πέθανε γύρω στο 40% του πληθυσμού. Οι σοροί ενταφιάστηκαν κάτω από το ανώτερο στρώμα του παγωμένου εδάφους στις όχθες του ποταμού Κολίμα. Τώρα, λίγο περισσότερο από 100 χρόνια μετά, τα νερά του πλημμυρισμένου Κολίμα έχουν αρχίσει να διαβρώνουν τις όχθες» προειδοποιεί.

Σύμφωνα με τον Σεργκέι Νετέσοφ, του Πολιτειακού Πανεπιστημίου του Νοβοσιμπίρσκ, έρευνες στην περιοχή πραγματοποιήθηκαν από ειδικούς Κέντρου Ιολογίας και Βιοτεχνολογίας του Νοβοσιμπίρσκ. Οι σοροί που εξετάστηκαν έφεραν σημάδια από φουσκάλες όπως αυτές που προκαλεί η ευλογιά, είπε ο Νετέσοφ στο πρακτορείο «TASS».

Σωματίδια του ιού δεν βρέθηκαν, βρέθηκαν όμως τμήματα του γενετικού υλικού του, πρόσθεσε, και ζήτησε συνέχιση των ερευνών.

H ευλογιά, η οποία οφείλεται στους ιούς Variola major και Variola minor, προκαλεί εξανθήματα και φουσκάλες με υγρό σε όλο το σώμα, και σκοτώνει έως και το ένα τρίτο των θυμάτων της. Πιστεύεται ότι έπαιξε σημαντικό ρόλο στην εξαφάνιση των ιθαγενών της Αμερικής και προκάλεσε 300 με 500 εκατομμύρια θανάτους μόνο στον 20ό αιώνα.

Χάρη σε ένα παγκόσμιο πρόγραμμα εμβολιασμών, η ευλογιά έγινε το 1979 ο πρώτος ιός που εξαλείφεται από τον πλανήτη με ανθρώπινη παρέμβαση.

Στο μεταξύ, οι προσπάθειες των ομάδων που έστειλε η ρωσική κυβέρνηση επικεντρώνονται στην αντιμετώπιση της επιδημίας άνθρακα. Στην περιοχή της Σιβηρίας, επισήμανε ο Νετέσοφ, υπάρχουν πολλοί τάφοι βοοειδών που πέθαναν σε προηγούμενες επιδημίες άνθρακα. Οι χώροι αυτοί έχουν αποκλειστεί με περιφράξεις, δεδομένου ότι στο χώμα είναι σχεδόν σίγουρο ότι κρύβονται τα ανθεκτικά σπόρια του βακτηρίου, τα οποία μπορούν να παραμένουν σε λανθάνουσα κατάσταση για δεκαετίες ή και αιώνες. Το πρόβλημα είναι ότι πολλοί τάφοι είναι άγνωστοι και ο εντοπισμός τους θα ήταν δύσκολο ως αδύνατος.

Με την κλιματική αλλαγή να ανεβάζει τη θερμοκρασία στον Αρκτικό Κύκλο τουλάχιστον δύο φορές ταχύτερα από ό,τι στον υπόλοιπο κόσμο, ο άνθρακας και άλλες ασθένειες είναι πιθανό να επανεμφανίζονται ξανά και ξανά τα πιο ζεστά καλοκαίρια.

Ο φετινός Ιούλιος ήταν σε παγκόσμιο επίπεδο ο θερμότερος μήνας που έχει καταγραφεί ποτέ επίσημα. Σύμφωνα με τους «Siberian Times», ρεκόρ καταγράφηκε και στον Αρκτικό Κύκλο, με τη θερμοκρασία να εκτοξεύεται στους 35 βαθμούς.

Πηγή: in.gr/Επιμέλεια: Βαγγέλης Πρατικάκης