Αυτοδιοίκηση – “απάνεμο λιμάνι” ή κακέκτυπο της κεντρικής εξουσίας;

Ανησυχητικό δεν είναι το γεγονός ότι η χώρα βρίσκεται στο αποκορύφωμα(;) της οικονομικής κρίσης που την πλήττει τα τελευταία χρόνια. Ούτε το γεγονός ότι μετατρέπεται με γρήγορους ρυθμούς σε ευρωπαϊκό «hot spot» για την υποδοχή δεκάδων χιλιάδων προσφύγων και μεταναστών που είναι ανεπιθύμητοι στις υπόλοιπες ευρωπαϊκές χώρες.

Ανησυχητικό είναι το γεγονός ότι, για άλλη μια φορά, σε κρίσιμες εθνικές στιγμές, αυτό που κυριαρχεί ανάμεσά μας είναι οι προσωπικές αντιδικίες, οι εμπάθειες, το… ατομικό Εγώ μας. Καμία διάθεση για εθνική συνεννόηση, ούτε μια σταλιά συνειδητοποίηση ότι, εάν έρθει η καταστροφή, θα πλήξει αδιακρίτως «τα ξερά και τα χλωρά».

Σε τοπικό επίπεδο η κατάσταση δεν θα μπορούσε παρά να αντικατοπτρίζει αυτό που μας χαρακτηρίζει συνολικά ως χώρα. Αψιμαχίες δημοτικών συμβούλων και παρατάξεων, με πρόσχημα δήθεν την προάσπιση του συμφέροντος των δημοτών, αλλά με «κρυφή ατζέντα» τις προσωπικές κόντρες και τις εξυπηρετήσεις «ημετέρων» συμφερόντων. Οι ελάχιστες εξαιρέσεις, δυστυχώς, περιορίζονται απλώς στην επιβεβαίωση του κανόνα…

Όταν «σπαράσσεται» ένα Δημοτικό Συμβούλιο για το εάν θα παραχωρηθεί στον Δήμο χώρος για τη στέγαση μίας διαδημοτικής πολιτιστικής δομής ή ανάγεται σε μείζον θέμα πολιτικής αντιπαράθεσης εάν η ποσότητα των φακών που εστάλη σε ωφελούμενο κάποιας κοινωνικής δομής ήταν λειψή ή όχι, αναρωτιέται κάποιος τι θα συμβεί εάν κληθούν, για παράδειγμα, να εξετάσουν την πιθανότητα ή μη δημιουργίας προσωρινού κέντρου φιλοξενίας προσφύγων στην περιοχή τους.

Μόνο με ευχολόγια και καταθέσεις αγαθών προθέσεων δεν αντιμετωπίζονται οι υπαρκτές 
και επείγουσες προκλήσεις της σύγχρονης εποχής. Η Αυτοδιοίκηση οφείλει να αποδείξει
ότι μπορεί ν' αποτελέσει "απάνεμο λιμάνι" για την κοινωνία.

Την ώρα που η Τοπική Αυτοδιοίκηση παλεύει σε κεντρικό επίπεδο, μέσω των θεσμικών οργάνων της, να πείσει ότι δικαιούται και οφείλει να αποκτήσει πρωτεύοντα ρόλο στις αποφάσεις για θέματα που την αφορούν, ορισμένοι εκπρόσωποί της στα επιμέρους Δημοτικά Συμβούλια σπεύδουν να υπονομεύσουν κάθε διεκδίκησή της. Ο πρόεδρος της ΚΕΔΕ, Γιώργος Πατούλης, έχει αναρίθμητες φορές αναφερθεί στην εγγύτητα του αυτοδιοικητικού θεσμού στην κοινωνία και τον δημότη. Μόνο που αυτός ο δημότης, όποτε μπαίνει πλέον στον κόπο να παρακολουθήσει τη συνεδρίαση κάποιου Δημοτικού Συμβουλίου, στην πλειονότητα των περιπτώσεων φεύγει απογοητευμένος (για να χρησιμοποιήσουμε μία επιεικέστατη έκφραση) από τα όσα έχει παρακολουθήσει.

Και επειδή κάποιοι ίσως θεωρήσουν υπερβολικές τις εκτιμήσεις της στήλης, εμείς προσκαλούμε-προκαλούμε το κεντρικό θεσμικό όργανο της Αυτοδιοίκησης α’ βαθμού να προχωρήσει σε μία μεγάλη έρευνα κοινής γνώμης (δεν είναι και τόσο μεγάλο το κόστος) για το πώς οι δημότες αξιολογούν τον θεσμό. Αλλά με ερωτήσεις που θα θέτουν το ζήτημα… επί των τύπων των ήλων και όχι γενικές κι αόριστες, όπως για παράδειγμα, εάν εμπιστεύεστε τον θεσμό. Και το προτείνουμε αυτό όχι τόσο για να «προσγειωθούν» όσοι θεωρούν ότι ο κόσμος αγκαλιάζει ανεπιφύλακτα τον αυτοδιοικητικό θεσμό, όσο για να αντληθούν χρήσιμα συμπεράσματα για το τι πρέπει άμεσα να διορθωθεί, προκειμένου η Αυτοδιοίκηση να καταστεί όντως βασικός πυλώνας των τοπικών κοινωνιών.

Η στήλη έχει πολλές φορές εκφράσει την πίστη της στον αυτοδιοικητικό θεσμό, εκτιμώντας ότι πράγματι μπορεί να διαχειριστεί με αποτελεσματικότερο και κοινωνικά δικαιότερο τρόπο τα προβλήματα της καθημερινότητας των δημοτών. Ωστόσο, η συγκεκριμένη πίστη από μόνη της δεν αρκεί, μιας και δεν μιλάμε για θρησκευτικής πίστεως πράγματα, εάν δεν συνοδεύεται από απτά παραδείγματα που να αποδεικνύουν ότι οι αυτοδιοικητικοί φορείς έχουν την ικανότητα να σηκώσουν το προαναφερόμενο βάρος. Μόνο με ευχολόγια και καταθέσεις αγαθών προθέσεων δεν αντιμετωπίζονται οι υπαρκτές και επείγουσες προκλήσεις της σύγχρονης εποχής.

Εν κατακλείδι. Η κοινωνία κλυδωνίζεται άγρια από τα «κύματα» που τη χτυπούν τα τελευταία χρόνια και αναζητά εναγωνίως το «απάνεμο λιμάνι», που θα την κάνει να αισθανθεί και πάλι ασφαλής. Η Τοπική Αυτοδιοίκηση έχει σήμερα τη μεγάλη ευκαιρία να αποδείξει ότι αυτό το «λιμάνι» βρίσκεται στους κόλπους της. Μόνο που για να το κάνει αυτό, θα πρέπει να πάψει να λειτουργεί ως κακέκτυπο της κεντρικής πολιτικής σκηνής…