Το «ΟΧΙ» του 1940 έγινε κι αυτό «ΝΑΙ» μετά τον πόλεμο

Λίγο αιρετικός ο τίτλος με αφορμή μια εθνική επέτειο κατά τον εορτασμό της οποίας πολλοί αρέσκονται σε «βαρύγδουπα» μηνύματα, σημαιοστολισμούς, παρελάσεις και βεβιασμένες προσπάθειες «ανάταξης» του εθνικού αισθήματός μας.

Δεν έχουμε σκοπό να θίξουμε το εθνικό αίσθημα κανενός πολίτη, ούτε να υποτιμήσουμε την αναμφίβολη αξία του όντως ιστορικού έπους του ’40. Τουναντίον, την προδοσία που υπέστη αυτή η μεγάλη εθνική θυσία τα επόμενα χρόνια θέλουμε να υπογραμμίσουμε. Και δεν θα μπούμε στην τραυματική εμπειρία του εμφυλίου αλληλοσπαραγμού, στους νικητές και ηττημένους της εθνικής τρέλας που ακολούθησε. Θα θίξουμε ακροθιγώς μόνο το στοιχείο του δοσιλογισμού στην Ελλάδα του πολέμου, το οποίο λειτούργησε εξίσου δραστήρια με τα στοιχεία της αντίστασης και του πατριωτισμού. Γιατί, κακά τα ψέματα, μαζί με τους στρατιώτες που πολέμησαν, σκοτώθηκαν ή έμειναν ανάπηροι, στα  βουνά, μαζί με τους πολίτες που αγωνίστηκαν κατά των δυνάμεων κατοχής, κινούνταν, συνωμοτούσαν και πλούτιζαν αρκετοί «συμπατριώτες» μας, που τάχθηκαν αναφανδόν με τους κατακτητές.

Ρουφιάνοι, δοσίλογοι, μαυραγορίτες, που δεν δίστασαν είτε να προδώσουν στις δυνάμεις του άξονα τους Έλληνες που αντιστέκονταν, είτε να θησαυρίσουν, εκμεταλλευόμενοι τις άμεσες βιοτικές ανάγκες του υπό σκληρή κατοχή πληθυσμού. Ακόμη και στον χώρο του Τύπου είναι πολλές οι ιστορίες από την εποχή του πολέμου που δεν περιποιούν τιμή για τον κλάδο των δημοσιογράφων, όπως παρουσιάστηκε πρόσφατα σε εκδήλωση του υπουργείου Ψηφιακής Πολιτικής, Τηλεπικοινωνιών & Ενημέρωσης, με τίτλο «Τα Μέσα αγιάζουν τον σκοπό – Η προπαγάνδα στην περίοδο της Κατοχής». Βέβαια, στην τελευταία περίπτωση προβλήθηκαν οι δικαιολογίες περί αναγκαστικής λογοκρισίας, βιοποριστικών λόγων κ.λπ. Μόνο που και κάποιοι αντιμετώπιζαν τους ίδιους λόγους, αλλά αυτό δεν τους έκανε να ταχθούν στο πλευρό των φασιστικών δυνάμεων.

_______________________

Η αναφορά των «σκοτεινών» σημείων είναι η μόνη που μπορεί να «φωτίσει» την ιστορική διαδρομή μας και να μας αποτρέψει -στον βαθμό που αυτό είναι μπορετό- από την επανάληψη των ίδιων λαθών.

_______________________

Πόσοι από τους παραπάνω «συμπατριώτες» μας υπέστησαν, μετά την απελευθέρωση, τις συνέπειες των πράξεών τους; Ελάχιστες περιπτώσεις έφθασαν στις δικαστικές αίθουσες κι ακόμη λιγότερες ήταν οι καταδικαστικές αποφάσεις. Έτσι, για άλλη μια φορά, στη μεταπολεμική Ελλάδα, οι περισσότεροι από αυτούς που έδωσαν τα πάντα στον αγώνα, τέθηκαν στο περιθώριο της Ιστορίας, στην καλύτερη περίπτωση, ενώ αρκετοί από αυτούς που κέρδισαν από τον πόλεμο, αποτέλεσαν βασικούς «παίκτες» της πολιτικής και επιχειρηματικής ζωής του τόπου μας.

Άραγε, έχει νόημα να φέρνουμε στη μνήμη μας αυτές τις «σκοτεινές» πλευρές της Ιστορίας μας και, μάλιστα, ανήμερα μιας εθνικής επετείου; Νομίζουμε πως ναι, αρκεί αυτό να γίνεται νηφάλια, χωρίς διάθεση αντεκδίκησης, αλλά με εμμονή στην αποκατάσταση (ή, τουλάχιστον, στην προσπάθεια αποκατάστασης) της ιστορικής αλήθειας. Η αναφορά των «σκοτεινών» σημείων είναι η μόνη που μπορεί να «φωτίσει» την ιστορική διαδρομή μας και να μας αποτρέψει -στον βαθμό που αυτό είναι μπορετό- από την επανάληψη των ίδιων λαθών. Γιατί ως Έλληνες, εκτός από αναμφισβήτητα προτερήματα, χαρακτηριζόμαστε και από εθνικά επιζήμια ελαττώματα. Και ο μοναδικός τρόπος για ν’ αντιμετωπίσεις τα ελαττώματά σου είναι να τα φέρεις στην επιφάνεια, να ρίξεις πάνω τους όσο περισσότερο φως μπορείς και ν’ αρχίσεις να παλεύεις μαζί τους.

Αυτός ο «πόλεμος» με την κακή πλευρά του εαυτού μας δεν είναι διόλου εύκολος. Μπορεί να μην έχει κανόνια, βόμβες, νεκρούς, αλλά απαιτεί σοβαρές απώλειες σε επίπεδο «Εγώ», προκειμένου να κυριαρχήσει το «Εμείς», που θα μας ξανακάνει περήφανο Έθνος. Αντέχουμε να βγούμε και να πολεμήσουμε σε αυτό το σκληρό μέτωπο; Έχουμε τα «πυρομαχικά» και, κυρίως, τη θέληση να θέσουμε εκ νέου την Ελλάδα στο κέντρο της Ιστορίας; Ή, απλώς, θ’ αναμασάμε λόγια περηφάνιας για τις προηγούμενες ηρωικές γενιές Ελλήνων, άντε και θα ξεδιπλώνουμε τη γαλανόλευκη στο μπαλκόνι μας και μετά θα επιστρέψουμε στο facebook για να προσθέσουμε μια ακόμη από τις ανούσιες αναρτήσεις μας;

Τις απαντήσεις ας τις δώσει ο καθένας μονάχος του.